Әмір Жакудің ұрпағы Әмірзада Әли
26 14
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3136-9650.327Кілт сөздер:
Әзірет Сұлтан, Әмірзада Әли, Әмір Темір, құлыптас, археологияАңдатпа
Бұл мақала «Әзірет Сұлтан» кесенесіндегі ең көне жәдігерлердің бірі — XV ғасырға жататын Әмірзада Әлидің мәрмәр құлпытасын және оның тарихи тұлғасын зерттеуге арналған. Автор «Мәдени Мұра» бағдарламасы аясында жарық көрген «Му’изз ал-ансаб» атты парсы шежіресіне сүйене отырып, Әмірзада Әлидің Әмір Темірдің билікке келуіне көмектескен Әмір Жакудің ұрпағы екендігін дәлелдейді. Жұмыста ХІХ–ХХ ғасырлардағы Түркістан некрополін зерттеген ғалымдардың (П.И. Лерх, М.Е. Массон, Ә. Дербісәлиев т.б.) еңбектеріне тарихи шолу жасалып, бұл құлпытастың ұзақ уақыт бойы ғылыми айналымнан тыс қалу себептері сөз болады. Сонымен қатар, Әмірзада Әли тасының төрт жағы түгел жазумен көмкерілген трапециялық пішіні мен өзіндік сталактит белдемшесі сипатталып, оның Самарқан стилінен өзгешелігі және Жәнібек ханның қызы Аман Бике ханымның (1518 ж.) құлпытасымен архитектуралық ұқсастығы анықталған.
Әдебиеттер тізімі
Автобиография Тамерлана. (1992). В Тамерлан: Эпоха. Личность. Деяния (с. 47–109). Москва.
Бабаджанов Б., Муминов А. К., & Пауль Ю. (1997). Погребальная эпиграфика Шайбанидов. Висбаден.
Гийасаддин Али. (1958). Дневник похода Тимура в Индию. В Тамерлан: Эпоха. Личность. Деяния (с. 187–298). Москва.
История Казахстана в персидских источниках. Т. III. Му'изз ал-ансаб (Прославляющее генеалогии). (2006). Алматы.
Лерх П. И. (1870). Археологическая поездка в Туркестанский край в 1867 году. Санкт-Петербург: Типография Императорской академии наук.
Массон М. Е. (1930). Мавзолей Ходжа Ахмеда Ясави. Ташкент.
Муминов А. К., Жандарбеков З., & Бабаджанов Б. (1995). Отчет по предварительным исследованиям погребальной эпиграфики комплекса Ходжа Ахмад Яссави (Рукопись). Архив музея-заповедника «Азрет Султан», Туркестан.
Перевод эпитафий надгробных плит. (б. д.). Подготовил А. Дербисалиев. Рукопись. Архив музея-заповедника «Азрет Султан».
Семенов А. А. (1989). Надписи на надгробиях Тимура и его потомков в Гур-и Эмире. В Б. Т. Туякбаева, Эпиграфический декор архитектурного комплекса Ахмеда Ясави (с. 35). Алма-Ата.
Тұяқбаев М. (2000a). Түркістанда жерленген тарих тұлғалар. Алматы.
Тұяқбаев М. (2000b). Қожа Ахмет Иасауи кесенесінде жерленген «Мұхаммед ұрпақтары». В Түркістан сырлары (61-б.). Алматы.
Уложение Тимура. (1904). В Тамерлан: Эпоха. Личность. Деяния (с. 110–298). Москва.
Якубовский А. Ю. (1946). Тимур. В Вопросы истории, 8–9. Переиздано в: Тамерлан: Эпоха. Личность. Деяния. Москва.
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Turan Archaeology

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.