Түркістан қаласының қамал қорғанын қайта қалпына келтіру мәселесі
27 17
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3136-9650.386Кілт сөздер:
Қамал қабырғасы, ортағасырлық қала, фортификациялық құрылыс, археологиялық қазба, қорғаныс орлары, қақпа, мұнараАңдатпа
Бұл мақалада Түркістан қаласының тарихи даму кезеңдері, атап айтқанда оның ортағасырлық және жаңа замандағы фортификациялық құрылыстары (қамал қабырғалары, қақпалары, қорғаныс орлары) жан-жақты қарастырылған. Авторлар архивтік карталар, сызбалар және археологиялық қазба жұмыстарының нәтижелеріне сүйене отырып, Шахристанның төрт негізгі қақпасы мен қамал қорғандарын қайта қалпына келтіру мәселелерін көтереді. Сондай-ақ қабырғалардың құрылыс ерекшеліктері, биіктігі, ені, қолданылған материалдары мен әскери-қорғаныстық сипаттамалары ғылыми тұрғыдан талданып, сақталып қалған тарихи аумақты толық қоршап, қалпына келтірудің тиімді әдістемелері ұсынылған. Бұл бастама ЮНЕСКО талаптарына сай жүзеге асырылуы тиіс екендігі атап көрсетілген.
Әдебиеттер тізімі
1. План г.Туркестана (кон,17-нач,18вв) // Свод памятников истории и культуры Казахстана.Южно-Казахстанская область. А., 1994.-С.31.
2. Там же: План г.Туркестана в 1975 г, ЦГВИА,-С,266.
3. Заливинская Э.Д. Сооружения для торговли на Востоке и в Золотой Орде. // Материалы международной научно-практической конференции «Археологическое наследие Сырдарьинского региона: исследования и результаты». Туркестан, 2026,-С,26-33.
4. Бұл да сонда: Артықбаев Ж.О. Қазақтың дәстүрлі қала мәдениеті және қазіргі урбанизация мәселелері. -11-18бб.
5. Там же: Пиргулиева Г.Ф. Крепостные стены, крепости и город Шабран на западных берегах Каспийского моря: историческое наследие Великого Шелкового пути.-С, 75-81.
6. Бұл да сонда: Файзулла Г.Ф. Орта ғасырдағы қала мәдениеті және жазба әдебиеттегі «қала» концептісі. -165-167 бб.
7. Бұл да сонда: Динашева Л.С. ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Түркістан қаласының әлеуметтік құрылымы: дәстүрлі махаллә жүйесі мен ресми квартадық бөлініс.-170-176 бб.
8. Бұл да сонда: Оңалбайқызы Р. Орта Азиядағы ортағасырлық қала мәдениетінің көрінісі,-177-183 бб.
9. Смағұлов Е.,Тұяқбаев М. Түркістанның ортағасырлық тарихы. Түркістан, 1998.-33, ;34,;35,;36,;37,;38,;39 бб.;-П.И.Рычковтың; Т.Бурнашева мен М.Посполовтың; В.Наливкиннің; Н.А.Северцевтің; М.С.Бекчуриннің; В.В.Верещагиннің; В.Полторацкийдің; П.И.Пашиноның; Н.А.Тарановтың; К.Абазаның; А.Н.Жилинаның еңбектерінен үзінділер келтірілген.
10. Түркістанның орыс әскери картографтары түсірген пландары: «Плань Крепости Туркестана съ показаниемъ осадныхъ работъ съ 9-го по 19-го июня 1864 г.» «Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің «Ескерткіштерді қорғау және есепке алу» бөлімінің жеке Архиві (4-5 суреттер)
11. Түркістан қаласының 1951 және 1970 жылдардағы планы мен топопланы (7-8 суреттер).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Turan Archaeology
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
