ОСОБЕННОСТИ ПЕРЕВОДА НА КАЗАХСКИЙ ЯЗЫК КУЛЬТУРНЫХ КОННОТАЦИЙ В РОМАНЕ МО ЯНЬ «БОЛЬ ЖИЗНИ И СМЕРТИ»
DOI:
https://doi.org/10.47526/3107-3085.353Ключевые слова:
перевод, Мо Янь, китайская культура, культурная коннотация, семантика.Аннотация
Перевод – это не только взаимное распространение различных языковых символов, но и обмен культурами и ценностями. Китай и Казахстан имеют разные исторические корни, культурные традиции, языковые особенности, поэтому преодоление барьеров, вызванных культурными различиями, является важной задачей для переводчиков и ученых.
Эта статья анализирует процесс перевода романа на казахский язык, изучая особенности культурных элементов в переводе и способствуя более глубокому пониманию этих аспектов. Что касается научной и практической значимости работы, статья основывается на теории культурного перевода, анализируя тактики и методы перевода, используемые переводчиками при передаче культурных элементов, систематизируя и обобщая их, а также включая новые исследования для содействия дальнейшему развитию этой теории. Кроме того, она предоставляет материалы, которые могут служить образцом для будущих исследователей и способствовать лучшему освоению теоретических знаний. Более того, посредством обширного анализа оригинального текста и перевода она способствует укреплению языковой и культурной основы, способствуя точному переводу литературных произведений как на китайском, так и на казахском языках.
Методы исследования, использованные в статье, включают: описательный метод для анализа особенностей «народной культуры» в китайском романе «生死疲劳» («Страдания жизни и смерти»); метод сравнительного анализа для изучения тактик и методов перевода народных традиций в китайском романе Мо Яня «生死疲劳» и его казахском переводе «Өмір мен Өлім азабы» («Муки жизни и смерти»); а также метод классификации для анализа народной культуры на основе региональных различий.
Статья обладает значительной исследовательской ценностью. В стране сохраняется широкий потенциал для изучения культурных факторов в литературе и перевода культурных элементов в литературных произведениях. Существует недостаточное количество исследований, исследующих значение и перевод культурных коннотаций в литературных произведениях. Кроме того, эта исследовательская статья будет способствовать развитию будущих исследований, уточняя их направление и способствуя лучшему пониманию методов и путей применения теории на практике.
Библиографические ссылки
1. 章奕奕.狂欢化下《生死疲劳》中人与动物的关系[J].文学教育(上),2023(04):39- 41(Чжан Ийи. "Құрықсыздықтағы адамның және жануарлардың қатынасы «Өмір мен Өлім азабы» шығармасында" // Әдебиет және білім.2023.№4.c.39-41.)
2. 王振平,冯旭冉.《生死疲劳》人物形象前景化表达的翻译研究[J].齐齐哈尔大学学报(哲 学社会科学版), 2023(02):116-120 (Уан Жэньпинь., ФэнСюжань. «Өмір мен Өлім азабы» кейіпкерлерінің бейнелерінің аудармада көрініс табуы // Цицикар университетінің журналы Философия және әлеуметтік ғылымдар бөлімі.2023.№2.c.116-120.)
3. 池清丽. 文化翻译策略多样性及多译互补研究[D]. 上海: 上海外国语大学, 2007（Чи Цинли.Мәдени аударма стратегияларының әртүрлілігі және бірнеше аудармалардың толықтыруы туралы зерттеулер//Шанхай: Шанхай халықаралық зерттеулер университеті.2007.）
4. 王秉钦. 文化翻译理论与实践（第2版）[M]. 天津: 南开大学出版社, 2007:270页（Ван Бинцин. мәдени аударма теориясы мен практикасы (2-ші басылым). Тяньцзинь: Нанкай университетінің баспасы, 2007.270б.）
5. 蔡平. 文化翻译研究[D]. 长沙: 湖南师范大学, 2008（Цай Пин.Мәдени аударма зерттеулері//Чанша: Хунань қалыпты университеті.2008. ）
6. 裘毛如. 文化与翻译[J]. 外语(上海外国语大学学报), 1998(2):20–23（Qiu Maoru. Мәдениет және оның аудармасы //Шет тілдері Шанхай халықаралық зерттеулер университетінің журналы.1998.№2.c 20-23. ）
7. 王秉钦. 文化翻译[M]. 天津: 南开大学出版社, 1995:350页（Ван Бинцин. Мәдени аударма. Тяньцзинь: Нанкай университетінің баспасы, 1995.350б.）
8. 王如辉. 基于语料库的翻译共性研究——以《生死疲劳》英译本为例[J]. 当代中国文学研究丛刊, 2020(9):181–193（Ван Рухуй. Корпусқа негізделген аударманың ортақтығын зерттеу-мысал ретінде «Өмір мен Өлім азабы» ағылшын тіліндегі аудармасын алу//Қазіргі қытай әдебиетін зерттеу сериясы.2020.№9.c181-193. ）
9. 莫言. 生死疲劳[M]. 杭州: 浙江文艺出版社, 2017:1514页. Мо Ян. Өмір мен Өлім азабы.Ханчжоу: Чжэцзян әдебиет және өнер баспасы, 2017.1514б.
10. 尚维龙. 葛浩文翻译思想的主体性研究[D]. 上海: 上海交通大学, 2017（Шан Вэйлонг. Ге Хаовэннің аударма ойларының жеке басын бақылау//Шанхай: Шанхай Цзяо Тонг университеті.2017. ）
11. 崔康丽, 刘颖. 《生死疲劳》中的翻译补偿策略[J]. 河北联合大学学报(社会科学版), 2015(4):120–126（Cui Kangli., Liu Ying. «Өмір мен Өлім азабы» аударманы өтеу стратегиялары //Хэбэй Одағы университетінің журналы әлеуметтік ғылымдар басылымы. 2015.№.4.c120-126. ）
12. 汪笑纯.关联理论指导下《生死疲劳》中的民族特色文化英译研究[J].文化创新比较研究, 2022, 6 (26): 46-49 (Уан Сяочунь. Байланыс теориясы тұрғысынан «Өмір мен Өлім азабы» шығармасындағы этникалық мәдениеттің ағылшын тіліндегі аудармасы // Мәдениет инновацияларының салыстырмалы зерттеулері.2022.№26.c 46-49.)
13. 徐子晏.浅谈《生死疲劳》葛浩文译本中民俗文化的翻译策略[J].英语广场, 2022 (22): 42-44 ( Сюй Цзыян. «Өмір мен Өлім азабы» шығармасының Гэ Хаовэннің аудармасындағы фольклор мәдениетінің аударма стратегиясы // Ағылшын алаңы.2022.№22.c 42-44.)
14. 陈筱婷,吴涛.葛浩文英译莫言《生死疲劳》被动意义句式研究——生态翻译学视角[J].汉字文化,2022(20):152-154 (Чэнь Сяотин., У Тао. Гэ Хаовэннің аударған «Өмір мен Өлім азабы» шығармасындағы пассивтік мағынадағы сөйлемдер: экологиялық аударма теориясы тұрғысынан // Қытай жазу мәдениеті.2022.№20.c152-154.)
15. 李梓铭.副文本视域下莫言《生死疲劳》英译本农民蓝脸形象重构研究[J].文艺争鸣,2023(01):174-179(Ли Цзыминь. «Өмір мен Өлім азабы» шығармасының ағылшын тіліндегі аудармасында фермерлердің бейнесін қайта құру // Өнер мен әдебиет айтысы.2023.№1.c. 174-179.)
16. 曹锦秀.《生死疲劳》英译本中的形象变异[J].名作欣赏,2022(32):179-181 (Цао Цзиньсю. «Өмір мен Өлім азабы» ағылшын тіліндегі аудармасында бейнелердің өзгеруі // Танымал шығармаларға шолу.2022.№32.c.179-181.)
17. 石春让, 石岩. 葛浩文译《生死疲劳》中谚语的文化建构[J]. 外语, 2019(1):94–99（Ши Чунранг., Ши Ян. Ге Хаовэн аударған «Өмір мен Өлім азабы» кітабындағы мақал-мәтелдердің мәдени құрылысы //Шет тілдері.2019.№1.c94-99. ）
18. 苗建伟. 葛浩文翻译观分析——以《生死疲劳》英译本为例[J]. 湖北民族学院学报(哲学社会科学版), 2015(1):176–179 （Миао Цзянвэй. Ге Хаовэннің аударма көзқарасын талдау-мысал ретінде «Өмір мен Өлім азабы» ағылшын тіліндегі аудармасын алу//Хубэй ұлттар университетінің журналы Философия және әлеуметтік ғылымдар басылымы.2015.№1.c176-179 .）
19. 王德领. 莫言与魔幻现实主义[J]. 阿斯塔纳大学学报(社会科学版), 2013(1):80–86（ Ван Делинг. Мо Ян және галлюцинациялық реализм //Астана университетінің журналы әлеуметтік ғылымдар басылымы.2013.№1.c80-86. ）
20. 裘毛如. 文化与翻译[M]. 北京: 中国对外翻译出版公司, 2000:250页（ Цю Маору. Мәдениет және оның аудармасы. Пекин: Қытайдың шетелдік аударма және баспа компаниясы, 2000.250б. ）
21. Mo Yan.Өмір мен өлім азабы / ауд.: Жәйірбек Мұхамедханұлы, Дүйсенәлі Әлмақынұлы. Нұр-Сұлтан: Фолиант, 2020. — 736 б.
REFERENCES
1. Zhang Yiyi. Kuanghuanhua xia Shengsi pilao zhong ren yu dongwu de guanxi [J]. Wenxue jiaoyu (shang), 2023, no. 4, pp. 39–41 [in China]
2. Wang Zhenping, Feng Xuran. Shengsi pilao renwu xingxiang qianjinghua biaoda de fanyiyanjiu [J]. Qiqihaer daxue xuebao (zhexue shehui kexue ban), 2023, no. 2, pp. 116–120 [in China]
3. Chi Qingli. Wenhua fanyi celüe duoyangxing ji duoyi hubu yanjiu [D]. Shanghai: Shanghai Waiguoyu Daxue, 2007 [in China]
4. 4. Wang Bingqin. Wenhua fanyi lilun yu shijian (di 2 ban) [M]. Tianjin: Nankai Daxue Chubanshe, 2007, 270 p. [in China]
5. Cai Ping. Wenhua fanyi yanjiu [D]. Changsha: Hunan Shifan Daxue, 2008 [in China]
6. Qiu Maoru. Wenhua yu fanyi [J]. Waiguo yu (Shanghai Waiguoyu Daxue xuebao), 1998, no. 2, pp. 20–23 [in China]
7. Wa ng Bingqin. Wenhua fanyi [M]. Tianjin: Nankai Daxue Chubanshe, 1995, 350 p. [in China]
8. Wang Ruhui. Jiyu yuliaoku de fanyi gongxing yanjiu — yi Shengsi pilao yingyiben wei li [J]. Dangdai Zhongguo wenxue yanjiu congkan, 2020, no. 9, pp. 181–193 [in China]
9. Mo Yan. Shengsi pilao [M]. Hangzhou: Zhejiang Wenyi Chubanshe, 2017, 1514 p. [in China]
10. Shang Weilong. Ge Haowen fanyi sixiang de zhutixing yanjiu [D]. Shanghai: Shanghai Jiaotong Daxue, 2017 [in China]
11. Cui Kangli, Liu Ying. Shengsi pilao zhong de fanyi buchang celüe [J]. Hebei LianheDaxuexuebao (shehui kexue ban), 2015, no. 4, pp. 120–126 [in China]
12. Wang Xiaochun. Guanlian lilun zhidao xia Shengsi pilao zhong minzu tese wenhua yingyi yanjiu [J]. Wenhua chuangxin bijiao yanjiu, 2022, vol. 6, no. 26, pp. 46–49 [in China]
13. Xu Ziyan. Qiantan Shengsi pilao Ge Haowen yiben zhong minsu wenhua de fanyi celüe [J]. Yingyu Guangchang, 2022, no. 22, pp. 42–44 [in China]
14. Chen Xiaoting, Wu Tao. Ge Haowen yingyi Mo Yan Shengsi pilao beidong yiyi jushi yanjiu — shengtai fanyixue shijiao [J]. Hanzi Wenhua, 2022, no. 20, pp. 152–154 [in China]
15. Li Ziming. Futext shiyu xia Mo Yan Shengsi pilao yingyiben nongmin Lanlian xingxiang zhonggou yanjiu [J]. Wenyi Zhengming, 2023, no. 1, pp. 174–179 [in China]
16. Cao Jinxiu. Shengsi pilao yingyiben zhong de xingxiang bianyi [J]. Mingzuo Xinshang, 2022, no. 32, pp. 179–181 [in China]
17. Shi Chunrang, Shi Yan. Ge Haowen yi Shengsi pilao zhong yanyu de wenhua jiangou [J]. Waiguoyu, 2019, no. 1, pp. 94–99 [in China]
18. 18 . Miao Jianwei. Ge Haowen fanyi guan fenxi — yi Shengsi pilao yingyiben wei li [J]. Hubei Minzu Xueyuan Xuebao (zhexue shehui kexue ban), 2015, no. 1, pp. 176–179 [in China]
19. Wang Deling. Mo Yan yu mohui xianshi zhuyi [J]. Astana Daxue Xuebao (shehui kexueban),2013, no. 1, pp. 80–86 [in Kazakhstan]
20. Qiu Maoru. Wenhua yu fanyi [M]. Beijing: Zhongguo Duiwai Fanyi Chuban Gongsi, 2000,250 p. [in China]
21. Mo Yan. Omir men olim azaby / aud.: Zhaiyrbek Mukhametkhanuly, Duisenali Almakynuly. — Nur-Sultan: Foliant, 2020. — 736 b. [in Kazakh]
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Yassawi Journal of Philology
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
