ЗАМАНАУИ ЖАҒДАЙЛАРДА СТУДЕНТТЕРДІҢ БІЛІМІН БАҚЫЛАУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3107-3123.10Кілт сөздер:
білімді бақылау, оқу жетістіктері, зерттеу университеті, цифрлық технология, жасанды интеллект.Аңдатпа
Мақалада студенттердің оқу жетістіктерін ағымдағы бақылау мәселелеріне арналған зерттеудің мазмұны мен нәтижелері сипатталған.Бұл мәселе екі факторға байланысты өзекті болды. Бірінші фактор классикалық университеттің зерттеу университетіне айналуымен байланысты. Екінші фактор – жасанды интеллект құралдарын пайдалану контекстінде студенттердің білімін үздіксіз бақылау. Зерттеудің мақсаты – қазіргі жағдайда студенттердің оқу жетістіктерінің тұрақты мониторингін жүзеге асыру мәселесі бойынша ақпараттық іздестіру, проблемалық өрісті зерттеу және ғылыми білімді жалпылау. Зерттеуде бақылау, талқылау, ақпарат іздеу, нормативтік құжаттарды зерделеу, сонымен қатар факторлық талдау, салыстырмалы талдау, бағалау, сараптау және жалпылау әдістері қолданылды. Теориялық талдау нәтижелері қазіргі жағдайда студенттердің оқу жетістіктерінің тұрақты мониторингін жүзеге асырудың өзекті мәселесін практикалық шешуге негіз болады. Студенттердің білімін ағымдық бағалауды жүзеге асырудағы қиындықтардың бірі – бағалаудажасанды интеллект құралдарына кең таралған және іс жүзінде шексіз қолжетімділік жағдайында жүзеге асырылуы болып табылады. Студенттерді үздіксіз бағалауда жасанды интеллект құралдары мен цифрлық технологияларды пайдалануға тыйым салу қарапайым, бірақ ақылға қонымсыз шешім. Сондықтан басқа да тәсілдер мен шешімдерді зерттеу керек.Мақала ғалымдарға, әдіскерлерге және жоғары оқу орындарының оқытушыларына пайдалы болады.
Әдебиеттер тізімі
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 20 сәуірдегі № 152 «Кредиттік оқыту технологиясын қолдана отырып, оқу процесін ұйымдастыру ережесін бекіту туралы» бұйрығына өзгерістер енгізу туралы. Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 5 сәуірдегі №145 бұйрығы. [Электронды ресурс]. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300032256 (қаралған күні 12.11.2025)
2. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқушылардың оқу үлгеріміне үздіксіз мониторинг жүргізудің, аралық және қорытынды аттестаттау жүргізудің үлгілік ережелері (ҚР Білім министрінің 2023 жылғы 13 сәуірдегі №96 бұйрығымен өзгертілген). [Электронды ресурс]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V080005191_(қаралған күні 12.11.2025)
3. «Білім алушылардың білімін бағалау критерийлерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 21 қаңтардағы №52 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Білім министрінің 2023 жылғы 2 тамыздағы №244 бұйрығы. [Электронды ресурс]. URL: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=34830792 (қаралған күні 12.11.2025)
4. «М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамына зерттеу университеті мәртебесін беру және оның 2024-2028 жылдарға арналған даму бағдарламасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 25 қарашадағы №1042 қаулысы. [Электронды ресурс]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2300001042 (қаралған күні 10.06.2025)
5. Kaplan A., Haenlein M. Siri, siri in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence // Business Horizont. – 2018. – №62. – P. 15-25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004
6. Dergunova Y., Aubakirova R.Z., Yelmuratova B.Z., Gulmira T.M., Yuzikovna P.N., Antikeyeva S. Artificial Intelligence Awareness Levels of Students // International Journal of Emerging Technologies in Learning. – 2022. – №17(18). – P. 26-37. https://doi.org/10.3991/ijet.v17i18.32195
7. «Ғылыми-техникалық саясат туралы» 2024 жылғы 1 шілдедегі №103-VIII Қазақстан Республикасының Заңы. [Электронды ресурс]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2400000103 (қаралған күні 12.11.2025)
8. Gasanova R.R., Romanova E.A. Artificial intelligence in higher education: problems, opportunities, risks // RUDN Journal of Informatization in Education. – 2024. – №4. – P. 501-515. https://doi.org/10.22363/2312-8631-2024-21-4-501-515
9. Platov A.V., Gavrilina Yu.I. Artificial intelligence in education: evolution and barriers. Research Result // Journal Pedagogy and Psychology of Education. – 2024. – №10(1). – P. 3-15. https://doi.org/10.18413/2313-8971-2024-10-1-0-3.
10. Katsamakas E., Pavlov O.V., Saklad R. Artificial Intelligence and the Transformation of Higher Education Institutions: A Systems Approach // Sustainability. – 2024. – №16(14). https://doi.org/10.3390/su16146118
11. Mallik S., Gangopadhyay A. Proactive and reactive engagement of artificial intelligence methods for education: a review // Frontiers in Artificial Intelligence. – 2023. – №6. https://doi.org/10.3389/frai.2023.1151391
12. Owoc M.L., Sawicka A., Weichbroth P. Artificial Intelligence Technologies in Education: Benefits, Challenges and Strategies of Implementation // IFIP Advances in Information and Communication Technology. – 2021. – №599. – P. 37-58. https://doi.org/10.1007/978-3-030-85001-2_4
13. Kamalov F., Santandreu Calonge D., Gurrib I. New Era of Artificial Intelligence in Education: Towards a Sustainable Multifaceted Revolution // Sustainability. – 2023. – №15. https://doi.org/10.3390/su151612451
REFERENCES
1. Qazaqstan Respublikasy Bіlіm zhane gylym ministrіnіn 2011 zhylgy 20 sauіrdegі №152 «Kredittіk oqytu tehnologiasyn qoldana otyryp, oqu procesіn uiymdastyru erezhesіn bekіtu turaly» buirygyna ozgerіster engіzu turaly. Qazaqstan Respublikasy Gylym zhane zhogary bіlіm ministrіnіn 2023 zhylgy 5 sauіrdegі №145 buirygy [On the introduction of changes in the decree of the Minister of Education and Science of the Republic of Kazakhstan dated April 20, 2011 No.152 “On the approval of the Rules for the organization of the educational process of credit technology education”. Order of the Minister of Science and Higher Education of the Republic of Kazakhstan dated 05.04.2023 No. 145]. [Electronic resource]. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300032256 (date of access 12.11.2025) [in Kazakh]
2. Bastauysh, negіzgі orta zhane zhalpy orta bіlіm berudіn zhalpy bіlіm beru bagdarlamalaryn іske asyratyn bіlіm beru uiymdarynda oqushylardyn oqu ulgerіmіne uzdіksіz monitoring zhurgіzudіn, aralyq zhane qorytyndy attestattau zhurgіzudіn ulgіlіk erezhelerі (QR Bіlіm ministrіnіn 2023 zhylgy 13 sauіrdegі №96 buirygymen ozgertіlgen) [Model rules for the current control of progress, intermediate and final certification of students in educational organizations that implement general education programs of primary, basic secondary, general secondary education (as amended by the order of the Minister of Education of the Republic of Kazakhstan dated 13.04.2023, No. 96)]. [Electronic resource]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V080005191_(date of access 12.11.2025) [in Kazakh]
3. «Bіlіm alushylardyn bіlіmіn bagalau kriterilerіn bekіtu turaly» Qazaqstan Respublikasy Bіlіm zhane gylym ministrіnіn 2016 zhylgy 21 qantardagy №52 buirygyna ozgerіster men tolyqtyrular engіzu turaly» Qazaqstan Respublikasy Bіlіm ministrіnіn 2023 zhylgy 2 tamyzdagy №244 buirygy [Order of the Ministry of Education of the Republic of Kazakhstan dated August 2, 2023 No. 244 “On making changes and additions to the order of the Minister of Education and Science of the Republic of Kazakhstan dated January 21, 2016 No. 52 "On the approval of criteria for the evaluation of students' knowledge”]. [Electronic resource]. URL: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=34830792 (date of access 12.11.2025) [in Kazakh]
4. «M.Auezov atyndagy Ontustіk Qazaqstan universitetі» kommercialyq emes akcionerlіk qogamyna zertteu universitetі martebesіn beru zhane onyn 2024-2028 zhyldarga arnalgan damu bagdarlamasyn bekіtu turaly» Qazaqstan Respublikasy Ukіmetіnіn 2023 zhylgy 25 qarashadagy №1042 qaulysy [Resolution of the Government of the Republic of Kazakhstan dated November 25, 2023 No. 1042 "On granting the status of a research university to a non-commercial joint-stock company “South Kazakhstan University named after M.Auezov” and approval of its Development Program for 2024-2028”]. [Electronic resource]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2300001042 (date of access 10.06.2025) [in Kazakh]
5. Kaplan A., Haenlein M. Siri, siri in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence // Business Horizont. – 2018. – №62. – P. 15-25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004
6. Dergunova Y., Aubakirova R.Z., Yelmuratova B.Z., Gulmira T.M., Yuzikovna P.N., Antikeyeva S. Artificial Intelligence Awareness Levels of Students // International Journal of Emerging Technologies in Learning. – 2022. – №17(18). – P. 26-37. https://doi.org/10.3991/ijet.v17i18.32195
7. «Gylymi-tehnikalyq saiasat turaly» 2024 zhylgy 1 shіldedegі №103-VIII Qazaqstan Respublikasynyn Zany [Law of the Republic of Kazakhstan dated July 1, 2024 No. 103-VIII “On Science and Technological Policy”]. [Electronic resource]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2400000103 (date of access 12.11.2025) [in Kazakh]
8. Gasanova R.R., Romanova E.A. Artificial intelligence in higher education: problems, opportunities, risks // RUDN Journal of Informatization in Education. – 2024. – №4. – P. 501-515. https://doi.org/10.22363/2312-8631-2024-21-4-501-515
9. Platov A.V., Gavrilina Yu.I. Artificial intelligence in education: evolution and barriers. Research Result // Journal Pedagogy and Psychology of Education. – 2024. – №10(1). – P. 3-15. https://doi.org/10.18413/2313-8971-2024-10-1-0-3.
10. Katsamakas E., Pavlov O.V., Saklad R. Artificial Intelligence and the Transformation of Higher Education Institutions: A Systems Approach // Sustainability. – 2024. – №16(14). https://doi.org/10.3390/su16146118
11. Mallik S., Gangopadhyay A. Proactive and reactive engagement of artificial intelligence methods for education: a review // Frontiers in Artificial Intelligence. – 2023. – №6. https://doi.org/10.3389/frai.2023.1151391
12. Owoc M.L., Sawicka A., Weichbroth P. Artificial Intelligence Technologies in Education: Benefits, Challenges and Strategies of Implementation // IFIP Advances in Information and Communication Technology. – 2021. – №599. – P. 37-58. https://doi.org/10.1007/978-3-030-85001-2_4
13. Kamalov F., Santandreu Calonge D., Gurrib I. New Era of Artificial Intelligence in Education: Towards a Sustainable Multifaceted Revolution // Sustainability. – 2023. – №15. https://doi.org/10.3390/su151612451
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Yassawi Journal of Education Studies
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
