ГЕЙМИФИКАЦИЯ: ТУРИЗМ САЛАСЫ ҮШІН ТІЛДІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТІ ДАМЫТУ ҚҰРАЛЫ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3107-3123.332Кілт сөздер:
геймификация, тілдік құзыреттілік, туризм, мотивация, когнитивтік дағдылар, коммуникативтік дағдылар, ойын элементтері, аралас әдіс.Аңдатпа
Бұл мақалада геймификация әдісін туризм саласына бағытталған тілдік пәндерге тиімді енгізудің ғылыми-әдістемелік негіздері қарастырылады. Зерттеу мақсаты – ойын элементтері арқылы болашақ туризм мамандарының тілдік құзыреттілігін дамыту тәсілдерін анықтау. Зерттеу үш негізгі сұрақ аясында аралас әдіс (сандық және сапалық) негізінде жүзеге асырылды.
Бірінші зерттеу нәтижесінде геймификацияны оқу мақсаттары мен мазмұнына бейімдеу қажеттігі және оны тиімді қолдану үшін оқытушылардың әдістемелік дайындығы маңызды екені анықталды. Екінші кезеңде сауалнама және рефлексивтік журнал деректері негізінде ойын элементтерін қолданған эксперименттік топтағы студенттердің мотивациясы мен белсенділігі бақылау тобына қарағанда жоғары болғаны көрсетілді (мысалы, мотивациялық индекс – 4.51 vs 3.13). Үшінші кезеңде paired sample t-test арқылы алынған нәтижелерге сәйкес, геймификация когнитивтік және коммуникативтік дағдылардың орташа деңгейде жақсаруына ықпал етті (p < 0.05). Студенттердің логикалық ойлау, есте сақтау, жазбаша және ауызша сөйлеу дағдылары жақсарып, олар бұл өзгерістерді рефлексивтік күнделіктерінде нақты мысалдармен сипаттады.
Зерттеу нәтижелері геймификация әдісінің тілдік сабақтардың мазмұнын байытып, студенттердің белсенділігін арттырып, кәсіби бағдарланған тілдік дағдыларды дамытудың тиімді құралы екенін дәлелдеді.
Әдебиеттер тізімі
1. Deterding S. et al. From game design elements to gamefulness: defining “gamification” // Proceedings of the 15th international academic MindTrek conference: Envisioning future media environments. – 2011. – P. 9-15. https://doi.org/10.1145/2181037.2181040
2. Kapp K.M. The gamification of learning and instruction: game-based methods and strategies for training and education. – San Francisco: Pfeiffer; Wiley, 2012. – 336 p.
3. Lee J.J., Hammer J. Gamification in education: what, how, why bother? // Academic Exchange Quarterly. – 2011. – Vol. 15, №2. – P. 1–5.
4. Domínguez A., Saenz-de-Navarrete J., De-Marcos L., Fernández-Sanz L., Pagés C., Martínez-Herráiz J.-J. Gamifying learning experiences: practical implications and outcomes // Computers & Education. – 2013. – Vol. 63. – P. 380–392. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.12.020.
5. Reeves B., Read J.L. Total engagement: using games and virtual worlds to change the way people work and businesses compete. – Boston: Harvard Business Press, 2009. – 274 p.
6. Rehak B.D., Strohecker C. Designing for critical thinking in serious games // Computers & Education. – 2006. – Vol. 46, №3. – P. 503–515. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2005.11.005.
7. Anderson C.A., Dill K.E. Video games and aggressive thoughts, feelings, and behavior in the laboratory and in life // Journal of Personality and Social Psychology. – 2000. – Vol. 78, №4. – P. 772–790. https://doi.org/10.1037//0022-3514.78.4.772.
8. Ghazali N.M.R., Subramaniam G. Using gamification in tourism education: a case study in Malaysian universities // Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education. – 2018. – Vol. 23. – P. 107–116. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2018.09.004.
9. Sigala M. (ed.) Big data and innovation in tourism, travel, and hospitality: managerial approaches, techniques, and applications. – Singapore: Springer Singapore, 2019. – 223 p. https://doi.org/10.1007/978-981-13-6339-9.
10. Neuhofer B., Buhalis D., Ladkin A. Gamification as a means to enhance tourist engagement in hospitality and tourism experience // Journal of Hospitality and Tourism Technology. – 2015. – Vol. 6, №3. – P. 241–252. https://doi.org/10.1108/JHTT-01-2015-0001.
11. Xu F., Gursoy D. Influence of gamified mobile apps on tourist experience and satisfaction in destination experience // Journal of Travel Research. – 2019. – Vol. 58, №7. – P. 854–867. https://doi.org/10.1177/0047287518773910.
12. Gee J.P. What video games have to teach us about learning and literacy. – New York: Palgrave Macmillan, 2003. – 256 p.
13. Rizakhojayeva G., Abdikhanova Zh., Bingol Z. The role of gamification in learning English for tourism students // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – № 1(135). – B. 409–418. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.174.
14. Rizakhojayeva G., Shalabayeva L., Jabbarova S. Investigating the attitude of tourism students towards the use of digital tools in developing communicative skills and creativity // Bulletin of the International University of Tourism and Hospitality. – 2025. – № 1(7). – B. 187–196. https://doi.org/10.62867/3007-0848.2025-1.16.
15. Akeshova M., Rizakhojayeva G., Torbik E.M. Towards using mobile applications in foreign language teaching // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2024. – №2(132). – B. 273–282. https://doi.org/10.47526/2024-2/2664-0686.61.
16. Ризаходжаева Г.А. Болашақ туризм мамандарының коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыру (ағылшын тілі материалында): PhD ... дис. – Түркістан, 2020. – 145 б. / Rizahodzhaeva G.A. Bolashaq turizm mamandarynyn kommunikativtіk quzyrettіlіgіn qalyptastyru (agylshyn tіlі materialynda): PhD ... dis. [Formation of communicative competence of future tourism specialists (in the material of the English language): dis.]. – Turkіstan, 2020. – 145 b. [in Kazakh]
17. Әбдіханова Ж., Шоқпаров Ә., Нұрманова А. Тіл үйренудегі геймификация: туризм студенттеріне тілді оқытудың практикалық мысалы // Bulletin of the International University of Tourism and Hospitality. – 2024. – № IV(6). – Б. 28-37. / Abdіhanova Zh., Shoqparov A., Nurmanova A. Tіl uirenudegі geimifikacia: turizm studentterіne tіldі oqytudyn praktikalyq mysaly [Gamification in language learning: a practical example of Language Teaching for tourism students] // Bulletin of the International University of Tourism and Hospitality. – 2024. – № IV(6). – B. 28-37. [in Kazakh]
