БОЛАШАҚ ЖӘНЕ ҚАЗІРГІ МҰҒАЛІМДЕРДІҢ ҒЫЛЫМИ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТІН ДАМЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ: ТҰЖЫРЫМДАМА ЖӘНЕ ІСКЕ АСЫРУ НӘТИЖЕЛЕРІ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3107-3123.339Кілт сөздер:
болашақ мұғалімдер, цифрлық құзыреттіліктер, ғылыми-инновациялық әлеует, цифрлық педагогика.Аңдатпа
Зерттеуде болашақ мұғалімдердің ғылыми-инновациялық әлеуетін дамыту мәселесі өзекті болып отыр, ол зерттеу құзыреттіліктерінің кешенін, инновациялық педагогикалық шешімдерді жобалай білуді, білім беру практикасында заманауи ғылыми жетістіктерді нәтижелі пайдалануға дайындықты қамтитын интегралды сипаттама ретінде қарастырылады.
Бақылау және эксперименттік топтардың қатысуымен педагогикалық эксперимент жүргізілді. Эксперименттік топта DLOQ, UWES-9 және IWB шкалалары бойынша сауалнама әдістері қолданылды.
DLOQ, UWES-9 және IWB шкалалары бойынша болашақ және қазіргі мұғалімдер арасында статистикалық маңызды айырмашылықтар анықталмағанын дәлелдейтін педагогикалық эксперименттің нәтижелері ұсынылған. Білім беру бағдарламасы аяқталғаннан кейін барлық көрсеткіштер бойынша айтарлықтай жақсару байқалды: DLOQ шкаласының орташа мәні, UWES-9 шкаласы 4,10-дан 4,85-ке дейін өсті. Бұл бағдарламаның жоғары тиімділігін растайды.
Дисперсиялық талдау адамның жасы мен жұмыс тәжірибесінің білім мен қатысу деңгейінің өзгеруіне статистикалық маңызды әсер ететінін көрсетті. Жас мөлшері айтарлықтай өзгерістерді білдірмегенімен, жұмыс тәжірибесінің әсері тек IWB үшін маңызды болды.
Болашақ және қазіргі мұғалімдердің ғылыми-инновациялық әлеуетін дамыту бойынша әзірленген оқу бағдарламасы айтарлықтай оң нәтиже көрсетіп, оқу процесін оңтайландыру үшін факторларды (жас және жұмыс өтілі) есепке алудың маңыздылығын атап көрсетеді.
Әдебиеттер тізімі
1. Spagnolo C., Giglio R., Tiralongo S., Bolondi G. Formative assessment in LDL // A teacher-training experiment. In Proceedings of the 13th International Conference on Computer Supported Education; SciTePress: Setúbal, Portugal. – 2021. – Volume 1. – P. 657–664.
2. Spagnolo C., Giglio R., Tiralongo S., Bolondi G. Formative assessment in LDL workshop activities: Engaging teachers in a training program // In Proceedings of the International Conference on Computer Supported Education, Online, 23–25 April 2021; Springer International Publishing: Cham, Switzerland. – 2021. – P. 560–576.
3. Еділбаев Е., Курбанбеков Б. Қашықтықтан білім беру жағдайында STEAM CLIL технологиясын қолданудың тиімділігі // Ясауи университетінің хабаршысы. –2025. –No1(135). –Б. 444–458. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.177. / Edіlbaev E., Kurbanbekov B. Qashyqtyqtan bіlіm beru zhagdaiynda STEAM CLIL tehnologiasyn qoldanudyn tiіmdіlіgі [The effectiveness of using STEAM CLIL technology in the context of distance education] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1 (135). – S. 444–458. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.177. [in Kazakh]
4. Ahmad R., Nawaz M.R., Ishaq M.I., Khan M.M., Ashraf H.A. Social exchange theory: Systematic review and future directions // Frontiers in Psychology. – 2023. – №13. – 1015921.
5. Garzón-Artacho E., Sola-Martínez T., Romero-Rodríguez J.M., Gómez-García G. Teachers' perceptions of digital competence at the lifelong learning stage // Heliyon. – 2021. – Т. 7, №7. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e07513
6. Hosseini S., Haghighi Shirazi Z.R. Towards teacher innovative work behavior: A conceptual model // Cogent Education. – 2021. – №8(1). https://doi.org/10.1080/2331186X.2020.1869364
7. Gkontelos A., Vaiopoulou J., Stamovlasis D. Teachers’ innovative work behavior scale: psychometric properties of the Greek version and measurement invariance across genders // Social Sciences. – 2022. – №11(7). – P. 306.
8. Chai D.S., Dirani K. The dimensions of the learning organization questionnaire (DLOQ) A validation study in the Lebanese context // The Learning Organization. – 2018. – №25(5). – P. 320-330.
9. Polatbekova K. Pedagogical Discourse on the Development of the Scientific and Innovative Potential of the Future Teacher //Pedagogy and Psychology. – 2025. – Т. 64. – №. 3. – P. 134-142.
10. Baig M.I., Yadegaridehkordi E. Flipped classroom in higher education: a systematic literature review and research challenges // International Journal of Educational Technology in Higher Education. – 2023. – Т. 20. – №1. – P. 61.
11. Polatbekova K., Yergubekova Z., Bostanova A., Shektibayev N., Abdigapbarova U. Development of the scientific and innovative potential of future teachers //Scientific Reports. – 2025. – Т. 15. – №1. – С. 38665.
12. Lesnefsky R.R., Sadler T.D., Fortus D. Implementing Grand Challenges: A Case Study of Implementing Innovative Curricula // Res Sci Educ. – 2025. – №3(1). – P. 64-69. https://doi.org/10.1007/s11165-024-10228-8
13. Skrbinjek V., Vičič Krabonja M., Aberšek B., Flogie A. Enhancing teachers’ creativity with an innovative training model and knowledge management // Education Sciences. – 2024. – №14(12). – P. 1381.
