ЖЕЛ ЭЛЕКТР СТАНЦИЯСЫ ЖӘНЕ ФОТОЭЛЕКТРЛІК ЖҮЙЕЛЕРІ (PV) БАР МИКРОЖЕЛІНІ LC-СҮЗГІ АРҚЫЛЫ БАСҚАРУ МӘСЕЛЕСІНЕ

Авторлар

  • Шохрух Бабахан Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті https://orcid.org/0000-0002-7723-0045
  • техника ғылымдарының докторы Рустамов Насим Тулегенович Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті https://orcid.org/0000-0002-6437-6600

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.47526/3135-6877.132

Кілт сөздер:

микрожелі, LC-сүзгі, жел электр станциясы, фотоэлектрлік жүйе, инвертор, гармоникалар, электр энергиясының сапасы, THD, таратылған генерация.

Аңдатпа

Мақалада жаңартылатын энергия көздерін, атап айтқанда жел энергетикасы жүйелерін (ЖЭЖ) және фотоэлектрлік қондырғыларды (PV) біріктіретін микрожелідегі электр энергиясының сапасын жақсарту мәселесі инверторлы таратылған генератор қондырғысының шығысында LC сүзгісін қолдану арқылы қарастырылады. Зерттеу СКД сүзгісінің жұмысының негізгі физикалық принциптерін, соның ішінде оның жиілік сипаттамаларын және күштік электронды түрлендіргіштер тудыратын жоғары жиілікті гармониканы басудағы рөлін қарастырады. СКД сүзгісінің әртүрлі жүктемелер кезінде микрожелінің жалпы тұрақтылығы мен динамикалық сипаттамаларына әсеріне ерекше назар аударылады.

Номиналды қуаты 3 кВт және ені-импульстік модуляция (PWM) жиілігі 10 кГц болатын кернеуі 220 В микрожеліге арналған LC-сүзгінің параметрлерін техникалық жобалау және есептеу орындалды. Нәтижелер дұрыс таңдалған сүзгі параметрлері 50 дБ-ден асатын жоғары жиілікті гармониканың әлсіреуін қамтамасыз ететінін көрсетеді, бұл Шығыс кернеуінің жалпы гармоникалық бұрмалануын (THD) айтарлықтай төмендетеді. Сонымен қатар, ұсынылған тәсіл кернеу сигналының сапасын жақсартуға және микрожелінің сенімділігін арттыруға көмектеседі. Нәтижелер жаңартылатын энергия көздеріне негізделген таратылған генерация жүйелерінде СКД сүзгілерінің тиімділігі мен практикалық қолданылуын растайды.

Әдебиеттер тізімі

J. Xu, S. Xie, “LCL resonance damping strategies for grid connected inverters with LCL filters: A comprehensive review,” Journal of Modern Power Systems and Clean Energy, 2018.

L. Zhang, H. Li, X. Gu, “H∞ filter based active damping control strategy for grid connected inverters with LCL filters,” International Journal of Electrical Power & Energy Systems, 2022.

S. Lim, D. Hong, H. Cha, “Adaptive notch filter based active damping technique for inverter LCL filters,” Journal of Power Electronics, 2026.

V. G. Agelidis, et al., “Passive damped LCL filter design for grid converters,” IEEE Trans. Ind. Electron., 2015.

Rustamov N.T., Mejrbekov A. T., Avezova N.R., Meirbekova O.D., Babahan Sh. A. (2023). Gibridnaya sistema dlya vyrabotki teplovoj i elektricheskoj energii. Patent RK na poleznyj model № 7970 ot 24.11.2023.

Rustamov N., Meirbekova O., Babakhan Sh. (2025). Distributed storage of electrical energy in an oscillating circuit. // International scientific-technical conference «National energy Independence in the age of renewable energy and digital technologies: Innovations, prospects and social impact in the Fergana region», Ferganа. рр. 400 -407.

M. Molinas, A. Blaabjerg, “State feedback active damping for LCL filters in microgrids,” IEEE Trans. Power Electron., 2017.

R. Teodorescu et al., “Grid converter control strategies in islanded microgrids,” IEEE Trans. Smart Grid, 2019.

H. Eldeeb et al., “Kalman filter based active damping for grid tied VSI with LCL filter,” Int. J. Electr. Power & Energy Systems, 2017.

Y. Miura, “Grid forming control of inverters with LCL filters in autonomous microgrids,” Renewable Energy, 2021.

P. Rodriguez, “Grid forming strategies for islanded inverter systems,” IEEE Trans. Power Deliver., 2020.

X. Wang et al., “Adaptive neural controller for LCL resonance suppression,” Engineering Applications of AI, 2023.

M. Tse, “LQG/LQR optimal control for active damping in power converters,” Control Engineering Practice, 2018.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-30

Журналдың саны

Бөлім

Мақалалар