Түрік аудиториясында орыс лексикасын коммуникативті-бағдарлы дамытудың әдістемелік жүйесі
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3107-3085.430Кілт сөздер:
орыс тілі шетел тілі ретінде, лексикалық құзыреттілік, коммуникативтік бағытталған оқыту, түрік аудиториясы, үш фазалы жаттығулар жүйесі, оқыту әдістемесі, педагогикалық эксперимент.Аңдатпа
Мақала түрік аудиториясында орыс лексикасын дамыту мәселелеріне арналған. Бұл зерттеудің өзектілігі орыс тілін үйренудің бастапқы кезеңінде шетелдік студенттердің орыс тілінің лексикалық аспектісін коммуникативті оқыту әдістемесі бойынша әзірлемелердің жеткіліксіздігіне байланысты. Бұл зерттеу ұйымдастырылған оқу процесі аясында орыс тілін алғаш рет үйреніп жатқан түрік студенттерімен жұмыс тәжірибесін білдіреді.
Лексика – тілдік жүйенің деңгейін өнімді игеру үшін ең қиын аспектісінің бірі. Осыған байланысты белгілі бір шетелдік аудиторияға қатысты орыс лексикасын оқыту мазмұнын анықтаудың теориялық және қолданбалы аспектілерін әзірлеу қажеттілігі туындайды.
Түрік аудиториясында орыс тілін оқытудың қолданыстағы жүйесін зерттеу лексиканы енгізуге жүйелі көзқарастың жоқтығын, лексикалық білімнің, дағдылардың қалыптасу деңгейінің жеткіліксіздігін көрсетеді, бұл студенттердің ауызша және жазбаша сөйлеуінде зерттелген лексикалық бірліктерді қабылдау мен өндіруге теріс әсер етеді. Жоғарыда айтылғандар зерттеу мәселесі ретінде лексиканы коммуникативті оқыту технологиясын енгізу үшін орыс тілі курсының шет тілі ретінде әлеуетті мүмкіндіктерін анықтауға мүмкіндік береді.
Автор студенттердің коммуникативті құзыреттілігін қалыптастыруға бағытталған жаттығулар жиынтығын (үш фазалы цикл) ұсынады: коммуникативті бағытталған тілдік жаттығулар, жаттығу және сөйлеу жаттығулары және өзіндік коммуникативті жаттығулар. Автор әзірлеген «Орыс тілі», «Орысша-түрікше тақырыптық сөздігі» оқу құралдарындағы жаттығулар мен тапсырмалардың үлгілері берілген.
Әдебиеттер тізімі
1. Нежельченко Е.В., Ясенок С.Н. Основы коммуникативной компетентности. – Москва: Директ Медиа, 2022. – 84 с.
2. Леонтьев А.А. Некоторые проблемы обучения русскому языку как иностранному. – Москва: Из-во Московского унверситета, 2007. – 87 с.
3. Самчик Н.Н. Использование лексического подхода в обучении русскому языку иностранцев // Балтийский гуманитарный журнал. – 2022. – Т. 11. – №4 (41). – С. 23-26.
4. Хворостова К.М., Ванслав М.В. Основные этапы формирования лексических навыков в процессе обучения иностранному языку //Актуальные проблемы языковой подготовки в техническом вузе: традиции и инновации. – 2021. – С. 78-81.
5. Аббасова С.З. К вопросу об инновационных беспереводных способах семантизации на уроках РКИ // Иностранные языки: инновации, перспективы исследования и преподавания: материалы VІІI Междунар. науч.-практ. конф. – Минск: БГУ, 2025. – С. 240-248.
6. Ермалович А.В. Технологии организации материала при обучении лексике в курсе РКИ // Педагогика современности: профессиональное образование и развитие: сб. науч. тр. по материалам II Междунар. науч.-практ. конф., посвящ. 90-летию КГМУ. – Курск, 2025. – С. 101–103.
7. Гальскова Н.Д. Основы методики обучения иностранным языкам. – Москва: КНОРУС, 2017. – 390 с.
8. Лескова Е.В. Изучение гендерного аспекта фразеологической лексики на занятиях по РКИ // Актуальные вопросы современной филологии и журналистики. – 2022. – №1 (44). – С. 38-43.
9. Пассов Е.И. Коммуникативный метод обучения иноязычному говорению. 2-е издание. – Москва: Просвещение, 2011. – 223 с.
10. Чаканова С.Д. Русский язык. – Туркестан: Тұран, 2014. – 282 с.
11. Леонтьев А.А. Язык. Речь. Речевая деятельность. – Москва: Просвещение, 2009. – 214 с.
REFERENCES
1. Nezhelchenko E.V., Iasenok S.N. Osnovy kommunikativnoi kompetentnosti [Fundamentals of communicative competence]. – Moskva: Direkt Media, 2022. – 84 s. [in Russian]
2. Leontiev A.A. Nekotorye problemy obuchenia russkomu iazyku kak inostrannomu [Some problems of teaching Russian as a foreign language]. – Moskva: Iz-vo Moskovskogo unversiteta, 2007. – 87 s. [in Russian]
3. Samchik N.N. Ispolzovanie leksicheskogo podhoda v obuchenii russkomu iazyku inostrancev [The use of a lexical approach in teaching Russian to foreigners] // Baltiiski gumanitarnyi zhurnal. – 2022. – T. 11. – №4 (41). – S. 23-26. [in Russian]
4. Hvorostova K.M., Vanslav M.V. Osnovnye etapy formirovania leksicheskih navykov v processe obuchenia inostrannomu iazyku [The main stages of the formation of lexical skills in the process of learning a foreign language] //Aktualnye problemy iazykovoi podgotovki v tehnicheskom vuze: tradicii i innovacii. – 2021. – S. 78-81. [in Russian]
5. Abbasova S.Z. K voprosu ob innovacionnyh besperevodnyh sposobah semantizacii na urokah RKI [On the issue of innovative translationless methods of semantics in RCT lessons] // Inostrannye iazyki: innovacii, perspektivy issledovania i prepodavania: materialy VІІI Mezhdunar. nauch.-prakt. konf. – Minsk: BGU, 2025. – S. 240-248. [in Russian]
6. Ermalovich A.V. Tehnologii organizacii materiala pri obuchenii leksike v kurse RKI [Technologies of material organization in teaching vocabulary in the RCT course] // Pedagogika sovremennosti: professionalnoe obrazovanie i razvitie: sb. nauch. tr. po materialam II Mezhdunar. nauch.-prakt. konf., posviash. 90-letiu KGMU. – Kursk, 2025. – S. 101–103. [in Russian]
7. Galskova N.D. Osnovy metodiki obuchenia inostrannym iazykam [Fundamentals of foreign language teaching methodology]. – Moskva: KNORUS, 2017. – 390 s. [in Russian]
8. Leskova E.V. Izuchenie gendernogo aspekta frazeologicheskoi leksiki na zaniatiah po RKI [Studying the gender aspect of phraseological vocabulary in RCT classes] // Aktualnye voprosy sovremennoi filologii i zhurnalistiki. – 2022. – №1 (44). – S. 38-43. [in Russian]
9. Passov E.I. Kommunikativnyi metod obuchenia inoiazychnomu govoreniu [A communicative method of teaching foreign language speaking]. 2-e izdanie. – Moskva: Prosveshenie, 2011. – 223 s. [in Russian]
10. Chakanova S.D. Russki iazyk [Russian language]. – Turkestan: Turan, 2014. – 282 s. [in Russian]
11. Leontiev A.A. Iazyk. Rech. Rechevaia deiatelnost [Language. Speech. Speech activity]. – Moskva: Prosveshenie, 2009. – 214 s. [in Russian]
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Yassawi Journal of Philology
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
