Algernon Charles Swinburne Şiirlerinde Fonestemler ve Ünsüz Uyumu (Consonance) Üzerine
DOI:
https://doi.org/10.47526/2026-1/3107-3085.03Anahtar Kelimeler:
combinations, consonants, phonestheme, prosody, semantic characteristics, sound-meaning relations, visual images.Özet
Ses sembolizminin incelenmesi, modern dilbilimin önemli araştırma alanlarından biridir. Dilsel göstergenin iki yönü arasında açık bir ilişki bulunmaktadır. Ses sembolizmi, özellikle görsel ve duyusal algılar olmak üzere farklı algı türleri arasındaki bağlantılara dayanan nesnel bir olgudur. Ses sembolizminin dilsel temsilcileri, genellikle birkaç fonemden oluşan ve belirli bir dile özgü sabit ses birleşimleri olan fonestemlerdir (phonesthemes). Fonestemler, sözcüklerin ses yapısıyla bu sözcüklerin adlandırdığı nesnelerin özellikleri arasında nesnel çağrışımlar oluşturur. Bu çağrışımlar, ilgili dili konuşan bireyler tarafından ortak biçimde algılanmaktadır.
Bu makalenin amacı, Algernon Charles Swinburne’ün şiirlerinde fonestemleri ve ses uyumlarını (consonance) inceleyerek ses ile anlam arasındaki etkileşimi ve fonolojik tekrarın lirik yoğunluk, atmosfer ve imge oluşturmadaki rolünü ortaya koymaktır. Şiirde işitsel imgelerin oluşturulması temel işlevlerden biri olup, fonemik çözümleme bir şiir eserinin estetik niteliğini değerlendirmede etkili bir ölçüt olarak kabul edilmektedir. Swinburne, şiirin estetik ses yapısı ile içeriği arasındaki uyumun oluşturduğu özgül çağrışımları ayrıntılı biçimde ele almaktadır.
Bu amacı gerçekleştirmek için araştırmada linguopoetik metin çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem, araştırmanın temel bulgularına ulaşılmasını sağlamıştır. Seçilen şiirlerin çözümlemesine dayanarak, çağrışımsal anlam taşıyan ses birimleri olan fonestemlerin kullanım örüntüleri ile bunların aliterasyon, iç uyak ve vezin gibi edebî unsurlarla etkileşimi incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları, Swinburne’ün şiirlerindeki ses işçiliğini ortaya koymakta; dilbilimsel ve edebî çözümlemeyi bir araya getirerek, Viktorya dönemi edebiyatında ses sembolizmi ve şiirsel biçim üzerine yürütülen daha geniş kapsamlı tartışmalara katkı sağlamaktadır.
Referanslar
1. Ахманова О.С. Словарь лингвистических терминов. 2-е изд. – М.: СССР, 2004. – 571 с.
2. Sokolova M. Paranomy as a linguistic phenomenon. Knowledge // International Journal. – 2025. – Vol.71, №5. – P. 691–695. https://ojs.ikm.mk/index.php/kij/article/view/7686
3. Reznіk N., Yumachikova O., Havrylіuk Yu., Shevchenko N., Mazur K. The phenomenon of paronymy in contemporary Ukrainian economic terminology as a destabilising factor in professional communication // International Journal of Philology. – 2025. – Vol.29, №1. https://doi.org/10.31548/philolog/1.2025.82
4. Kenzhigozhina K et al. Phonetic features of spoken English and Kazakh languages (theoretical and experimental research) // XLinguae. – 2020. – Vol.13, №2. – P. 166-175. https://doi.org/10.18355/XL.2020.13.02.14
5. Мағжан С. Сөйлеу тіліндегі дауыс пен тонның айырмашылықтары // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №1(135). – Б. 164 –173. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.141
6. Өтеміс А.С., Ержанова С.Б. Қазіргі қазақ поэзия жанрындағы психологизм көрінісі //Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №1(135). – Б. 247–256. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.160
7. Firth J.R. The Tongues of Men, and Speech. – Oxford: Oxford University Press, 1964. – 212 p.
8. Philps D. Retracing the phonesthemic {gr-/prehension}, {sm-/oral phenomena} and {sn-/nasality} relations in English to Proto-Indo-European and beyond within a semiogenetic perspective // Lingua. – 2023. – Vol.282, No.103449. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0024384122002133
9. Bin Sh., Zenan Ch. On Phonosemantic Iconicity as the Foundation of Naming in English and Chinese // Journal of Foreign Languages. – 2025. – Vol.48, №3. – P. 2-12. https://jfl.shisu.edu.cn/en/article/id/cc4f1636-25af-4039-8d19-820f7fdc031d
10. Sidhu D.M. Sound Symbolism in the Lexicon: A Review of Iconic-Systematicity // Language and Linguistics. – 2024. – Vol.19, №1. https://doi.org/10.1111/lnc3.70006
11. Abramova E., Fernandes R. Questioning arbitrariness: a data-driven study of conventional iconicity // Proceedings of the Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies. – 2016. – P. 343-352. https://doi.org/10.18653/v1/N16-1038
12. Mael F. Groaning and grunting: Investigating sound correspondences in the English lexicon // Lexis Journal in English Lexicology. – 2024. – Vol. 23. https://doi.org/10.4000/lexis.7870
13. Householder F.W. On the Problem of Sound and Meaning, an English Phonestheme // Word. – 1946. – Vol. 2. – P. 83-84.
14. Marchand H. Phonetic symbolism in English word-formation. – Indogermanische Forschungen: LXIV Band, 1959. – 146 p.
15. Князев С.В. Южнорусский “stød”: фонетика или фонология? // Вопросы языкознания. – 2025. – №2(49). – P. 49-104. https://doi.org/10.31857/0373-658X.2025.2.49-104
16. Zhang R. Haptic poetics and community (re)building in Swinburne’s The Flogging Block // Textual Practice. – 2025. – Vol. 39, №11. – P. 1671–1686. https://doi.org/10.1080/0950236X.2024.2380285
17. Sider J.A. “Algernon Charles Swinburne”. Victorian Poetry // Project MUSE. – 2024. – Vol. 62, №3. – P. 194-199. https://dx.doi.org/10.1353/vp.2024.a964981
REFERENCES
1. Ahmanova O.S. Slovar lingvisticheskih terminov [Dictionary of linguistic terms]. 2-e izd. – M.: SSSR, 2004. – 571 s. [in Russian]
2. Sokolova M. Paranomy as a linguistic phenomenon. Knowledge // International Journal. – 2025. – Vol.71, №5. – P. 691–695. https://ojs.ikm.mk/index.php/kij/article/view/7686
3. Reznіk N., Yumachikova O., Havrylіuk Yu., Shevchenko N., Mazur K. The phenomenon of paronymy in contemporary Ukrainian economic terminology as a destabilising factor in professional communication // International Journal of Philology. – 2025. – Vol.29, №1. https://doi.org/10.31548/philolog/1.2025.82
4. Kenzhigozhina K et al. Phonetic features of spoken English and Kazakh languages (theoretical and experimental research) // XLinguae. – 2020. – Vol.13, №2. – P. 166-175. https://doi.org/10.18355/XL.2020.13.02.14
5. Magzhan S. Soileu tіlіndegі dauys pen tonnyn aiyrmashylyqtary [Differences in Voice and Tone in Speech] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1(135). – B. 164 –173. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.141 [in Kazakh]
6. Otemіs A.S., Erzhanova S.B. Qazіrgі qazaq poezia zhanryndagy psihologizm korіnіsі [Manifestation of Psychologism in the Genre of Modern Kazakh Poetry] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1(135). – B. 247–256. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.160 [in Kazakh]
7. Firth J.R. The Tongues of Men, and Speech. – Oxford: Oxford University Press, 1964. – 212 p.
8. Philps D. Retracing the phonesthemic {gr-/prehension}, {sm-/oral phenomena} and {sn-/nasality} relations in English to Proto-Indo-European and beyond within a semiogenetic perspective // Lingua. – 2023. – Vol.282, No.103449. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0024384122002133
9. Bin Sh., Zenan Ch. On Phonosemantic Iconicity as the Foundation of Naming in English and Chinese // Journal of Foreign Languages. – 2025. – Vol.48, №3. – P. 2-12. https://jfl.shisu.edu.cn/en/article/id/cc4f1636-25af-4039-8d19-820f7fdc031d
10. Sidhu D.M. Sound Symbolism in the Lexicon: A Review of Iconic-Systematicity // Language and Linguistics. – 2024. – Vol.19, №1. https://doi.org/10.1111/lnc3.70006
11. Abramova E., Fernandes R. Questioning arbitrariness: a data-driven study of conventional iconicity // Proceedings of the Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies. – 2016. – P. 343-352. https://doi.org/10.18653/v1/N16-1038
12. Mael F. Groaning and grunting: Investigating sound correspondences in the English lexicon // Lexis Journal in English Lexicology. – 2024. – Vol. 23. https://doi.org/10.4000/lexis.7870
13. Householder F.W. On the Problem of Sound and Meaning, an English Phonestheme // Word. – 1946. – Vol. 2. – P. 83-84.
14. Marchand H. Phonetic symbolism in English word-formation. – Indogermanische Forschungen: LXIV Band, 1959. – 146 p.
15. Kniazev S.V. Iuzhnorusski “stød”: fonetika ili fonologia? [South Russian “stød”: Phonetics or phonology?] // Voprosy iazykoznania. – 2025. – №2(49). – P. 49-104. https://doi.org/10.31857/0373-658X.2025.2.49-104 [in Russian]
16. Zhang R. Haptic poetics and community (re)building in Swinburne’s The Flogging Block // Textual Practice. – 2025. – Vol. 39, №11. – P. 1671–1686. https://doi.org/10.1080/0950236X.2024.2380285
17. Sider J.A. “Algernon Charles Swinburne”. Victorian Poetry // Project MUSE. – 2024. – Vol. 62, №3. – P. 194-199. https://dx.doi.org/10.1353/vp.2024.a964981
