ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ОРЫС ТІЛІ МЕН ӘДЕБИЕТІ МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ МЕКТЕП ТӘЖІРИБЕСІНДЕ STEAM-ТЕХНОЛОГИЯСЫН ҚОЛДАНУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3107-3123.82Кілт сөздер:
білім, оқыту әдістемесі, технология, STEAM-технология, орыс тілі мен әдебиеті.Аңдатпа
Мақалада мектеп білімінде STEAM технологиясын қолдану ерекшеліктері, сондай-ақ
осы технологияның білім алушылардың жеке басының дамуына әсері қарастырылады.
STEAM технологиясы - ғылым, технология, инженерия, өнер және математиканы біріктіретін,
теориялық білімді практикалық қолданумен үйлестіретін заманауи білім берудің маңызды элементі
болып табылатыны және коммуникация мен кооперацияның жоғары деңгейімен сыни ойлауы бар креативті тұлғаның дамуына ықпал ететіні анық. Сонымен қатар, бұл технологияны орыс тілі мен
әдебиеті сабақтарында қолдану студенттердің сөйлеу іс-әрекетін дамытуға, пәнге деген
қызығушылықты арттыруға ықпал етеді, пәндер арасындағы кедергілерді жоюға көмектеседі, әлем
туралы біртұтас түсінік қалыптастыру мүмкіндігін ұсынады. Осыған байланысты қазіргі мектептің
білім беру процесіне STEAM технологиясын енгізу қажеттілігі туындайды, өйткені орыс тілі мен
әдебиетін оқытудың дәстүрлі формалары мен әдістері ХХІ ғасырдың негізгі дағдыларын
қалыптастыруға әрдайым мүмкіндік бермейді.
Автор Түркістан облысы мектептерінің орыс тілі мен әдебиеті мұғалімдерінің STEAM
технологиясын қолдану тәжірибесін талдайды. Зерттеу аясында Түркістан облысы мектептері
мұғалімдерінің осы технологияны мектеп практикасына енгізуге дайындығы мен хабардарлық
деңгейін анықтау, сондай-ақ қосымша білім берудегі бар кедергілер мен қажеттіліктерді анықтау
мақсатында мұғалімдер арасында сауалнама жүргізілді. Сауалнамаға Түркістан облысының 8 жалпы
білім беру мекемесі жұмылдырылды.
Орыс тілі мен әдебиетін оқытуда STEAM технологиясын қолданудың тиімділігін анықтау үшін
педагогикалық эксперимент жүргізілді. Алынған нәтижелер STEAM технологиясын орыс тілі мен
әдебиетін оқытуға енгізу барысында академиялық нәтижелер жақсаратынын, жобалық және
зерттеушілік ойлау қалыптасатынын, оқуға деген қызығушылығы артатынын, функционалдық
сауаттылық пен командалық жұмыс дағдылары дамитынын көрсетеді. Сондай-ақ, авторлар Түркістан
облысы мектептерінің білім беру процесіне STEAM-технологиясын енгізу педагогтердің
технологиялық және әдістемелік дайындығын талап ететінін атап өтті.
Әдебиеттер тізімі
СПИСОК ИСПОЛЬЗОВАННОЙ ЛИТЕРАТУРЫ
1. Nguyen A.Q. Pedagogical Approaches in STEAM Education // in: Transformative Approaches to STEAM Integration in Modern Education. – IGI Global Scientific Publishing, 2025. – P. 53-78. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7408-5.ch003
2. Asrifan A. et al. From STEM to STEAM: The Evolution and Its Global Implications // in: Transformative Approaches to STEAM Integration in Modern Education. – IGI Global Scientific Publishing, 2025. – P. 1-32. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7408-5.ch001
3. Lin C.L., Tsai C.Y. The effect of a pedagogical STEAM model on students’ project competence and learning motivation // Journal of Science Education and Technology. – 2021. – Vol. 30, №1. – P. 112-124. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09885-x
4. Vicente F.R., Zapatera Llinares A., Montes Sánchez N. Curriculum analysis and design, implementation, and validation of a STEAM project through educational robotics in primary education // Computer Applications in Engineering Education. – 2021. – Vol. 29, №1. – P. 160-174. https://doi.org/10.1002/cae.22373
5. Hsu T.C. et al. Is it possible for young students to learn the AI-STEAM application with experiential learning? // Sustainability. – 2021. – Vol. 13, №19. https://doi.org/10.3390/su131911114
6. Chung C.C., Lin C.L., Lou S.J. Analysis of the Learning Effectiveness of the STEAM-6E Special Course-A Case Study about the Creative Design of IoT Assistant Devices for the Elderly // Sustainability. – 2018. – №10(9). https://doi.org/10.3390/su10093040
7. Huang C.Y. et al. Design and effectiveness evaluation of a smart greenhouse virtual reality curriculum based on STEAM Education // Sustainability. – 2023. – Vol. 15, №10. https://doi.org/10.3390/su15107928
8. Xue H. A new integrated teaching mode for labor education course based on STEAM education // International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET). – 2022. – Vol. 17, №2. – P. 128-142.
9. Сологуб Н. С., Аршанский Е. Я. STEAM-образование: сущность и анализ идеи в исторической ретроспективе // Весці БДПУ. Серыя 1. – 2020. – №2. – С. 15–18.
10. Семенкова Т.А., Федосов А.Ю. Формирование инженерного мышления школьников средствами 3D-моделирования в контексте реализации технологий STEAM-образования // International Journal of Open Information Technologies. – 2024. – Т. 12, №12. – С. 102-117.
11. Мусина Л.М. и др. Внедрение STEM образования: зарубежные практики // Вестник ГГНТУ. Гуманитарные и социально-экономические науки. – 2020. – Т. 16, №3. – С. 64-71.
12. Шербоева Н. Внедрение STEAM-технологий в образование для детей дошкольного и школьного возраста // MMIT Proceedings. – 2024. – С. 156-158. https://doi.org/10.61587/mmit.tiue.uz.v1i1.146
13. Раманкулов Ш., Генч Н. Баламалы энергия жобаларындағы STEAM: күн энергиясы» курсын ағылшын тілінде оқытудың әдістемелік ерекшеліктері // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №1 (135). – Б. 257-267. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.161
14. Лутфуллина А.М., Сабирова Ф.М. Место цифровых технологий в STEAM-образовании // Сборник материалов V Международной научно-практической конференции, посвященной памяти академика РАН К.А. Валиева. – Казань, 2025. – С. 265-268.
15. Duda E., Zhapparbergenova E.B., Kabiltay A.К. Modern ways of problem-oriented teaching of applied biology in the framework of digitalized STEM education // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №2 (136). – P. 301-314. https://doi.org/10.47526/2025-2/2664-0686.212
16. Мухитдинова Р., Баймырзаев К., Мизамбаева Ф. Готовность учителей географии к применению STEAM-технологии // 3i: intellect, idea, innovation - интеллект, идея, инновация. – 2024. – №1. – С. 86-93. https://doi.org/10.52269/22266070_2024_1_86
17. Досымов Е., Уалихан А., Бәкіржанқызы А. «Атом физикасы» курсын STEM білім беру негізінде оқыту тиімділігін зерттеу // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №1 (135). – Б. 432-443. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.176
18. Еділбаев Е., Курбанбеков Б. Қашықтықтан білім беру жағдайында STEAM CLIL технологиясын қолданудың тиімділігі // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №1(135). – Б. 444-458. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.177
19. Меркер Н., Кусепова Л. Теоретические основы технологии 5е в STEAM-образовании // Вестник Кокшетауского университета имени Ш. Уалиханова. – 2025. – №3. – С. 84-95. https://doi.org/10.59102/pedagogical/2025/iss3pp84-95
REFERENCES
1. Nguyen A.Q. Pedagogical Approaches in STEAM Education // in: Transformative Approaches to STEAM Integration in Modern Education. – IGI Global Scientific Publishing, 2025. – P. 53-78. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7408-5.ch003
2. Asrifan A. et al. From STEM to STEAM: The Evolution and Its Global Implications // in: Transformative Approaches to STEAM Integration in Modern Education. – IGI Global Scientific Publishing, 2025. – P. 1-32. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7408-5.ch001
3. Lin C.L., Tsai C.Y. The effect of a pedagogical STEAM model on students’ project competence and learning motivation // Journal of Science Education and Technology. – 2021. – Vol. 30, №1. – P. 112-124. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09885-x
4. Vicente F.R., Zapatera Llinares A., Montes Sánchez N. Curriculum analysis and design, implementation, and validation of a STEAM project through educational robotics in primary education // Computer Applications in Engineering Education. – 2021. – Vol. 29, №1. – P. 160-174. https://doi.org/10.1002/cae.22373
5. Hsu T.C. et al. Is it possible for young students to learn the AI-STEAM application with experiential learning? // Sustainability. – 2021. – Vol. 13, №19. https://doi.org/10.3390/su131911114
6. Chung C.C., Lin C.L., Lou S.J. Analysis of the Learning Effectiveness of the STEAM-6E Special Course-A Case Study about the Creative Design of IoT Assistant Devices for the Elderly // Sustainability. – 2018. – №10(9). https://doi.org/10.3390/su10093040
7. Huang C.Y. et al. Design and effectiveness evaluation of a smart greenhouse virtual reality curriculum based on STEAM Education // Sustainability. – 2023. – Vol. 15, №10. https://doi.org/10.3390/su15107928
8. Xue H. A new integrated teaching mode for labor education course based on STEAM education // International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET). – 2022. – Vol. 17, №2. – P. 128-142.
9. Sologub N.S., Arshanskij E.Ia. STEAM-obrazovanie: sushnost i analiz idei v istoricheskoi retrospektive [STEAM education: the essence and analysis of the idea in historical retrospect] // Vescі BDPU. Seryia 1. – 2020. – №2. – S. 15–18. [in Russian]
10. Semenkova T.A., Fedosov A.Iu. Formirovanie inzhenernogo myshlenia shkolnikov sredstvami 3D-modelirovania v kontekste realizacii tehnologi STEAM-obrazovania [Formation of engineering thinking of schoolchildren by means of 3D modeling in the context of the implementation of STEAM education technologies] // International Journal of Open Information Technologies. – 2024. – T. 12, №12. – S. 102-117. [in Russian]
11. Musina L.M. i dr. Vnedrenie STEM obrazovania: zarubezhnye praktiki [Introduction of STEM education: foreign practices] // Vestnik GGNTU. Gumanitarnye i socialno-ekonomicheskie nauki. – 2020. – T. 16, №3. – S. 64-71. [in Russian]
12. Sherboeva N. Vnedrenie STEAM-tehnologi v obrazovanie dlia detei doshkolnogo i shkolnogo vozrasta [The introduction of STEAM technologies in education for preschool and school-age children] // MMIT Proceedings. – 2024. – S. 156-158. https://doi.org/10.61587/mmit.tiue.uz.v1i1.146 [in Russian]
13. Ramankulov Sh., Gench N. Balamaly energia zhobalaryndagy STEAM: kun energiasy» kursyn agylshyn tіlіnde oqytudyn adіstemelіk erekshelіkterі [Methodological Features of Teaching the Course “STEAM in Alternative Energy Projects: Solar Energy” in English] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1 (135). – B. 257-267. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.161 [in Kazakh]
14. Lutfullina A.M., Sabirova F.M. Mesto cifrovyh tehnologi v STEAM-obrazovanii [The place of digital technologies in STEAM education] // Sbornik materialov V Mezhdunarodnoi nauchno-prakticheskoi konferencii, posviashennoi pamiati akademika RAN K.A. Valieva. – Kazan, 2025. – S. 265-268. [in Russian]
15. Duda E., Zhapparbergenova E.B., Kabiltay A.K. Modern ways of problem-oriented teaching of applied biology in the framework of digitalized STEM education // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №2 (136). – P. 301-314. https://doi.org/10.47526/2025-2/2664-0686.212
16. Muhitdinova R., Baimyrzaev K., Mizambaeva F. Gotovnost uchitelei geografii k primeneniu STEAM-tehnologii [Geography teachers' willingness to use STEAM technology] // 3i: intellect, idea, innovation - intellekt, ideia, innovacia. – 2024. – №1. – S. 86-93. https://doi.org/10.52269/22266070_2024_1_86 [in Russian]
17. Dosymov E., Ualihan A., Bakіrzhanqyzy A. «Atom fizikasy» kursyn STEM bіlіm beru negіzіnde oqytu tiіmdіlіgіn zertteu [Study of the effectiveness of teaching the course «Аtomic physics» on the basis of STEM education] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1 (135). – B. 432-443. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.176 [in Kazakh]
18. Edіlbaev E., Kurbanbekov B. Qashyqtyqtan bіlіm beru zhagdaiynda STEAM CLIL tehnologiasyn qoldanudyn tiіmdіlіgі [The effectiveness of using STEAM CLIL technology in the context of distance education] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1(135). – B. 444-458. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.177 [in Kazakh]
19. Merker N., Kusepova L. Teoreticheskie osnovy tehnologii 5e v STEAM-obrazovanii [Theoretical foundations of 5e technology in STEAM education] // Vestnik Kokshetauskogo universiteta imeni Sh. Ualihanova. – 2025. – №3. – S. 84-95. https://doi.org/10.59102/pedagogical/2025/iss3pp84-95 [in Russian]
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Yassawi Journal of Education Studies
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
