İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN META KONU BİLGİSİNİN OLUŞUMDAKİ NESNELER ARASI BAĞLARIN ÖNEMİ Tanım
Anahtar Kelimeler:
konular arası bağlantılar, meta-konular eğitimi, meta-konular becerileri, entegrasyon, ilk eğitim.Özet
Makalede, ilkokul öğrencilerinin üst düzey becerilerinin oluşumunda disiplinler arası bağlantıların pedagojik potansiyeli, bilimsel-teorik ve pratik açıdan ele alınmaktadır. Araştırmanın amacı, ilkokul sisteminde disiplinler arası entegrasyon temelinde üst düzey becerilerin oluşumunun önemini belirlemek ve eğitim sürecinde etkinliğini ortaya koymaktır. Araştırma sırasında “meta-materyal”, “meta-materyal yeterliliği”, “dersler arası bağlantı”, “entegrasyon” kavramlarının içeriksel içerikleri netleştirildi ve bunların aralarındaki ilişkiler sistemleştirildi. Teorik analiz, meta-materyal yeterliliğinin, bilgiyi çeşitli durumlarda uygulama, eleştirel ve yaratıcı düşünme, yansıtma ve farklı ders konuları arasında mantıksal bağlantılar kurma yeteneği ile karakterize edildiğini göstermiştir. Ampirik kısımda, ilkokul öğrencileri arasında yapılan yazarın anketinin sonuçları sunulmaktadır. Elde edilen veriler, disiplinler arası bağlara dayalı öğrenme görevlerinin öğrencilerin bilişsel ilgisinin artmasına, öğrenme motivasyonunun güçlenmesine ve bilgilerin bütüncül olarak edinilmesine katkıda bulunduğunu göstermektedir.
Araştırmanın sonuçları, ilköğretim içeriğinin modernizasyonu koşullarında disiplinler arası bütünleşmenin sadece bir didaktik yöntem olarak değil, aynı zamanda eğitim sürecinin örgütlenmesi için bir metodolojik ilke düzeyinde de ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu da, ders programlarının geliştirilmesinde bütünleştirici bir yaklaşımın uygulanmasını, metakonu kazanımlarının elde edilmesine yönelik öğrenme görevlerinin tasarlanmasını ve ayrıca öğretmenlerin mesleki hazırlıklarında disiplinlerarası tasarım ve yansıtıcı analiz becerilerinin öncelikli olarak geliştirilmesini gerektirir.
Referanslar
1. Білім туралы ҚР 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319-III Заңы // Кіт.: Қазақстан Республикасындағы білім туралы заңнама: заң актілерінің жиынтығы. – Алматы: Юрист, 2008. – 216 б.
2. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты: Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы №348 бұйрығы. [Электрондық ресурс]. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2200029031 (қаралған күні 04.01.2024)
3. Громыко Н.В. Метапредмет «Знание»: учебное пособие для учащихся старших классов. – М.: Пушкинский институт, 2001. – 544 c.
4. Громыко Н.В. Мыследеятельностная педагогика и новое содержание образования. Метапредметы как средство формирования рефлексивного мышления у школьников. [Электронный ресурс]. URL: http://1314.ru/node/24 (дата обращения: 04.01.2024).
5. Громыко Ю.В. Метапредмет «Знак». Схематизация и построение знаков: учебное пособие. – М.: Пушкинский институт, 2001. – 288 с.
6. Громыко Ю.В. Мыследеятельностная педагогика (теоретико-практическое руководство по освоению высших образцов педагогического искусства). – Минск: Технопринт, 2000. – 376 с.
7. Хуторской А.В. Метапредметное содержание общего образования и его отражение в новых образовательных стандартах // Вестник Института образования человека. – 2012. – №2.
[Электронный ресурс]. URL: https://eidos-institute.ru/journal/2012/200/Eidos-Vestnik2012-211Khutorskoy.pdf (дата обращения 12.11.2024)
8. Жұмабаева Ж.А. Бастауыш білім беру пәндерін метапәндік тұрғыда оқыту: философия докторы (PhD) ... дис. – Алматы: Абай атындағы ҚазҰПУ, 2021. – 38 б.
9. Бейсенбаева А.А. Проблемы интеграции науки и практики в аспекте повышения качества педагогического образования будущих учителей // Качество педагогического образования: проблемы и перспективы развития: материалы Междунар. науч.-практ. конф. – Алматы, 2004. – С. 437–442.
10. Оразахынова Н.А. Жалпы білім беретін орта мектепте қазақ тілін сатылай кешенді талдау технологиясымен оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері: пед. ғыл. док. ... автореф. – Алматы, 2007. – 44 б.
11. Кішібаева Д.Ж. Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін пәнаралық байланыс негізінде қалыптастыру: пед. ғыл. канд. ... дис. – Түркістан, 2009. – 134 б.
12. Петунин О.В. Метапредметные умения школьников // Народное образование. – 2012. – №7. – С. 164–169.
13. Калиниченко Л.А. Метапредметные умения: формирование и оценка // Гуманитарные научные исследования. – 2017. – №12 [Электронный ресурс].
URL: https://human.snauka.ru/2017/12/24677 (дата обращения 12.11.2024).
14. Rigamonti A., Formenti L. Polifonie incorporate. Formare alla riflessività sistemica nella comunità per minorenni // Rivista Italiana di Educazione Familiare. – 2020. – Vol. 17, №2. – P. 113–132.
15. Ions K.J., Sutcliffe N. Barriers to constructing experiential learning claims through reflective narratives:
Students’ experiences // Higher Education, Skills and Work-Based Learning. – 2020. – Vol. 10, №1. – P. 126–140.
16. Каббасова А.Т. Метапредметный подход в изучении английского языка в педагогическом вузе // Grand Altai Research & Education = Наука и образование Большого Алтая: сетевое издание. – 2018. – Вып. 2 (9). [Электронный ресурс]. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/metapredmetnyypodhod-v-izuchenii-angliyskogo-yazyka-v-pedagogicheskom-vuze/viewer (дата обращения 12.11.2024)
17. Попрыгина А.А., Воронина Л.В. Интеграция предметных областей как средство освоения младшими школьниками метапредметных понятий // Педагогическое образование в России. – 2020. – №3. – С. 140–147.
18. Хажуев И.С., Саидов А.А. Педагогические игры в образовательном процессе как инструмент развития метапредметных навыков студентов // Перспективы науки и образования. – 2024. – №3 (69). – С. 130–145.
19. Селевко Г.К. Энциклопедия образовательных технологий. – М.: НИИ школьных технологий,
2006. – 556 с.
20. Галян С.В. Метапредметный подход в обучении школьников: Методические рекомендации для педагогов общеобразовательных школ. – Сургут: РИО СурГПУ, 2014. – 64 с.
1. Bіlіm turaly QR 2007 zhylgy 27 shіldedegі №319-III Zany // Qazaqstan Respublikasyndagy bіlіm turaly zannama: zan aktіlerіnіn zhiyntygy [Law of the Republic of Kazakhstan on Education dated July 27, 2007 No. 319-III / / In: Legislation on education in the Republic of Kazakhstan: a set of legislative acts]. – Almaty: Iurist, 2008. – 216 b. [in Kazakh]
2. Mektepke deiіngі tarbie men oqytudyn, bastauysh, negіzgі orta, zhalpy orta, tehnikalyq zhane kasіptіk, orta bіlіmnen keiіngі bіlіm berudіn memlekettіk zhalpyga mіndettі standarty: Qazaqstan Respublikasy Oqu-agartu ministrіnіn 2022 zhylgy 3 tamyzdagy №348 buirygy [State mandatory standard of preschool education and training, primary, basic secondary, general secondary, technical and professional, postsecondary education: Order of the minister of Education of the Republic of Kazakhstan dated August 3,
2022 No. 348]. [Electronic resource]. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2200029031 (date of access
04.01.2024) [in Kazakh]
3. Gromyko N.V. Metapredmet «Znanie»: uchebnoe posobie dlia uchashihsia starshih klassov [Metasubject
“Knowledge”: a textbook for high school students]. – M.: Pushkinski institut, 2001. – 544 c. [in Russian]
4. Gromyko N.V. Mysledeiatelnostnaia pedagogika i novoe soderzhanie obrazovania. Metapredmety kak sredstvo formirovania refleksivnogo myshlenia u shkolnikov [We follow activity pedagogy and the new content of education. Meta-subjects as a means of forming reflexive thinking in schoolchildren].
[Electronic resource]. URL: http://1314.ru/node/24 (date of access 04.01.2024) [in Russian]
5. Gromyko Iu.V. Metapredmet «Znak». Shematizacia i postroenie znakov: uchebnoe posobie [The metasubject “Sign”. Schematization and construction of signs: a textbook]. – M.: Pushkinski institut, 2001. – 288 s. [in Russian]
6. Gromyko Iu.V. Mysledeiatelnostnaja pedagogika (teoretiko-prakticheskoe rukovodstvo po osvoeniu vysshih obrazcov pedagogicheskogo iskusstva) [My Research Activity pedagogy (a theoretical and practical guide to mastering the highest standards of pedagogical art)]. – Minsk: Tehnoprint, 2000. – 376 s. [in Russian]
7. Hutorskoi A.V. Metapredmetnoe soderzhanie obshego obrazovania i ego otrazhenie v novyh obrazovatelnyh standartah [Meta-subject content of general education and its reflection in new educational standards] // Vestnik Instituta obrazovania cheloveka. – 2012. – №2. [Electronic resource]. URL: https://eidos-institute.ru/journal/2012/200/Eidos-Vestnik2012-211-Khutorskoy.pdf (date of access 12.11.2024) [in Russian]
8. Zhumabaeva Zh.A. Bastauysh bіlіm beru panderіn metapandіk turgyda oqytu: filosofia doktory (PhD) ...
dis. [Teaching subjects of primary education in a metaspecific context: doctor of Philosophy (PhD) ... dis.]. – Almaty: Abai atyndagy QazUPU, 2021. – 38 b. [in Kazakh]
9. Beisenbaeva A.A. Problemy integracii nauki i praktiki v aspekte povyshenia kachestva pedagogicheskogo obrazovania budushih uchitelei [Problems of integration of science and practice in the aspect of improving the quality of pedagogical education for future teachers] // Kachestvo pedagogicheskogo obrazovania: problemy i perspektivy razvitia: materialy Mezhdunar. nauch.-prakt. konf. – Almaty, 2004. – S. 437–442. [in Russian]
10. Orazahynova N.A. Zhalpy bіlіm beretіn orta mektepte qazaq tіlіn satylai keshendі taldau tehnologiasymen oqytudyn gylymi-adіstemelіk negіzderі: ped. gyl. dok. ... avtoref. [Scientific and methodological foundations of teaching the Kazakh language in a secondary school with the technology of a step-by-step complex analysis: abstract]. – Almaty, 2007. – 44 b. [in Kazakh]
11. Kіshіbaeva D.Zh. Bastauysh synyp oqushylarynyn shygarmashylyq іs-areketіn panaralyq bailanys negіzіnde qalyptastyru: ped. gyl. kand. ... dis. [Formation of creative activity of Primary School students on the basis of interdisciplinary communication: dis.]. – Turkіstan, 2009. – 134 b. [in Kazakh]
12. Petunin O.V. Metapredmetnye umenia shkolnikov [Meta-subject skills of schoolchildren] // Narodnoe obrazovanie. – 2012. – №7. – S. 164–169. [in Russian]
13. Kalinichenko L.A. Metapredmetnye umenia: formirovanie i ocenka [Meta-subject skills: formation and evaluation] // Gumanitarnye nauchnye issledovania. – 2017. – №12 [Electronic resource]. URL: https://human.snauka.ru/2017/12/24677 (date of access 12.11.2024) [in Russian]
14. Rigamonti A., Formenti L. Polifonie incorporate. Formare alla riflessività sistemica nella comunità per minorenni [Embedded polyphonies. Training in systemic reflexivity in the juvenile community] // Rivista Italiana di Educazione Familiare. – 2020. – Vol. 17, №2. – P. 113–132. [in Italian]
15. Ions K.J., Sutcliffe N. Barriers to constructing experiential learning claims through reflective narratives: Students’ experiences // Higher Education, Skills and Work-Based Learning. – 2020. – Vol. 10, №1. – P. 126–140.
16. Kabbasova A.T. Metapredmetnyi podhod v izuchenii angliskogo iazyka v pedagogicheskom vuze [A meta-subject approach to learning English at a pedagogical university] // Grand Altai Research & Education = Nauka i obrazovanie Bolshogo Altaia: setevoe izdanie. – 2018. – Vyp. 2 (9). [Electronic resource]. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/metapredmetnyy-podhod-v-izuchenii-angliyskogoyazyka-v-pedagogicheskom-vuze/viewer (date of access 12.11.2024) [in Russian]
17. Poprygina A.A., Voronina L.V. Integracia predmetnyh oblastei kak sredstvo osvoenia mladshimi shkolnikami metapredmetnyh poniati [Integration of subject areas as a means of mastering meta-subject concepts by younger students] // Pedagogicheskoe obrazovanie v Rossii. – 2020. – №3. – S. 140–147. [in Russian]
18. Hazhuev I.S., Saidov A.A. Pedagogicheskie igry v obrazovatelnom processe kak instrument razvitia metapredmetnyh navykov studentov [Pedagogical games in the educational process as a tool for developing students' meta-subject skills] // Perspektivy nauki i obrazovania. – 2024. – №3 (69). – S. 130– 145. [in Russian]
19. Selevko G.K. Enciklopedia obrazovatelnyh tehnologi [Encyclopedia of Educational Technologies]. – M.: NII shkolnyh tehnologi, 2006. – 556 s. [in Russian]
20. Galian S.V. Metapredmetnyi podhod v obuchenii shkolnikov: Metodicheskie rekomendacii dlia pedagogov obsheobrazovatelnyh shkol [Meta-subject approach in teaching schoolchildren: Methodological recommendations for teachers of secondary schools]. – Surgut: RIO SurGPU, 2014. – 64 s. [in Russian]
