ADAPTIF ÖĞRENME ARAÇLARININ SEÇIM KRITERLERI VE FIZIK İÇERIĞINE ENTEGRASYONU DENEYIMI
Anahtar Kelimeler:
adaptif öğrenme, fizik, Student t-kriteri, yapay zekâ, mobil öğrenme, oyunlaştırma.Özet
Bu makalede adaptif öğrenme araçlarının fizik dersinin içeriğine entegrasyonu ve bu araçların seçimine yönelik kriterlerin belirlenmesi ele alınmaktadır. Adaptif öğrenme, öğrencilerin bireysel özellikleri, öğrenme stilleri, yetenekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda öğretim sürecini uyarlamayı amaçlayan modern bir pedagojik yaklaşımdır. Bu teknoloji, öğrenme sürecinin bireyselleştirilmesine, öğrencilerin öğrenme motivasyonunun artırılmasına ve eğitim kalitesinin yükseltilmesine olanak sağlamaktadır. Makalede adaptif öğrenme sisteminin temel bileşenleri (öğrenme içeriği, geri bildirim mekanizması, algoritmalar ve veri işleme süreçleri, ilerleme izleme sistemi) tanımlanmış ve bunların eğitim sürecindeki yeri ile önemi açıklanmıştır. Ayrıca yapay zekâ, büyük veri, mobil öğrenme ve oyunlaştırma gibi çağdaş eğilimlerin adaptif öğrenme sisteminin gelişimindeki temel yönleri olduğu belirtilmiştir.
Fizik dersinde adaptif öğrenme araçlarının kullanılmasının gerekliliği birkaç faktörle açıklanmıştır: öğrencilerin başarı düzeylerindeki farklılıklar, ders içeriğinin karmaşıklığı, teori ile pratiğin bütünleştirilmesi ihtiyacı ve dijital kaynakların etkin kullanımı. Adaptif öğrenme araçları öğrencilerin derse olan ilgisini artırmakta, bağımsız ve sorumluluk sahibi öğrenme süreçlerini desteklemektedir.
Araştırma kapsamında teorik analiz, karşılaştırma, modelleme, genelleme, gözlem ve eğitim uygulamalarının incelenmesi yöntemleri kullanılmıştır. Adaptif öğrenme araçları olarak öğretim ve didaktik materyaller, multimedya kaynakları, video içerikleri ve çevrim içi platformlar kullanılmıştır. Adaptif araçların uyarlanma aşamaları ele alınmış, özelliklerine göre sınıflandırmaları belirlenmiş ve yapısal özellikleri tanımlanmıştır. Deneysel sonuçlar, kayıt yöntemleri temelinde Student t-kriteri kullanılarak hesaplanmıştır. Araştırma sonuçları, adaptif teknolojilerin öğretim sürecine entegrasyonunun fizik dersinin öğrenilmesini önemli ölçüde iyileştirdiğini göstermiştir.
Referanslar
1. Kinshuk C., Sampson D.G. Personalized and Adaptive Learning Systems: The Next Generation of Educational Technology // Educational Media International. – 2005. – №42(4). – Р. 311-326.
2. VanLehn K. The Relative Effectiveness of Human Tutoring, Intelligent Tutoring Systems, and Other Tutoring Systems //Educational Psychologist. – 2011. – №46(4). – Р. 197-221.
3. Brusilovsky P. Adaptive Hypermedia // User Modeling and User-Adapted Interaction. – 2001. – №11(1). – Р. 87-110.
4. Шакиров М.Р., Гусев А.В. Специфика психологической подготовки будущих специалистов адаптивной физической культуры // Ученые записки университета им. П.Ф. Лесгафта. – 2021. – №3 (193). – С. 555-559.
5. Галиуллина С.Х. Адаптивные обучающие системы: структура и перспективы развития // Информационные технологии в образовании. – 2021. – №1. – С. 122-131.
6. Тұрғынбаева Б.А. Болашақ мұғалімдердің әлеуетін дамыту: кәсіби шығармашылық жолында. – Алматы: Полиграфия-сервис К, 2012. – 316 б.
7. Shute V.J., Zapata-Rivera D. Adaptive educational systems // Adaptive technologies for training and education. – 2012. – Т. 7, №27. – С. 1-35. https://doi.org/10.1017/CBO9781139049580.004
8. Сыздықова А.Б. Адаптивті оқыту платформаларын енгізудің педагогикалық шарттары // Білім. Ғылым. Инновация. – 2022. – №2. – Б. 86-97.
9. PhET Interactive Simulations. Projectile motion. [Electronic resource]. URL: https://phet.colorado.edu/ (date of access 13.03.2023)
10. Александровна О.И. Методические рекомендации по работе с приложением LearningApps.org. – Областное государственное профессиональное образовательное бюджетное учреждение «Технологический техникум», 2019. – 63 с.
11. Құсайынов А. Адаптивті платформаларды кіріктірудің педагогикалық шарттары // Цифрлық педагогика. – 2023. – №2. – Б. 56-68.
12. Кенжеғалиев Қ. Педагогикалық экспериментте қолданылатын математикалық статистика әдістері:
оқу құралы. – Астана: Фолиант, 2015. – 168 б.
1. Kinshuk C., Sampson D.G. Personalized and Adaptive Learning Systems: The Next Generation of Educational Technology // Educational Media International. – 2005. – №42(4). – R. 311-326.
2. VanLehn K. The Relative Effectiveness of Human Tutoring, Intelligent Tutoring Systems, and Other Tutoring Systems //Educational Psychologist. – 2011. – №46(4). – R. 197-221.
3. Brusilovsky P. Adaptive Hypermedia // User Modeling and User-Adapted Interaction. – 2001. – №11(1). – R. 87-110.
4. Shakirov M.R., Gusev A.V. Specifika psihologicheskoi podgotovki budushih specialistov adaptivnoi fizicheskoi kultury [The specifics of psychological training of future adaptive physical education specialists] // Uchenye zapiski universiteta im. P.F. Lesgafta. – 2021. – №3 (193). – S. 555-559. [in Russian]
5. Galiullina S.H. Adaptivnye obuchaiushie sistemy: struktura i perspektivy razvitia [Adaptive learning systems: structure and development prospects] // Informacionnye tehnologii v obrazovanii. – 2021. – №1. – S. 122-131. [in Russian]
6. Turgynbaeva B.A. Bolashaq mugalіmderdіn aleuetіn damytu: kasіbi shygarmashylyq zholynda [Development of the potential of future teachers: on the path of professional creativity]. – Almaty: Poligrafia-servis K, 2012. – 316 b. [in Kazakh]
7. Shute V.J., Zapata-Rivera D. Adaptive educational systems // Adaptive technologies for training and education. – 2012. – T. 7, №27. – S. 1-35. https://doi.org/10.1017/CBO9781139049580.004
8. Syzdyqova A.B. Adaptivtі oqytu platformalaryn engіzudіn pedagogikalyq sharttary [Pedagogical conditions for the implementation of adaptive learning platforms] // Bіlіm. Gylym. Innovacia. – 2022. – №2. – B. 86-97. [in Kazakh]
9. PhET Interactive Simulations. Projectile motion. [Electronic resource]. URL: https://phet.colorado.edu/ (date of access 13.03.2023)
10. Aleksandrovna O.I. Metodicheskie rekomendacii po rabote s prilozheniem LearningApps.org [Guidelines for working with the application LearningApps.org]. – Oblastnoe gosudarstvennoe professionalnoe obrazovatelnoe biudzhetnoe uchrezhdenie «Tehnologicheski tehnikum», 2019. – 63 s. [in Russian]
11. Qusaiynov A. Adaptivtі platformalardy kіrіktіrudіn pedagogikalyq sharttary [Pedagogical conditions for the integration of adaptive platforms] // Cifrlyq pedagogika. – 2023. – №2. – B. 56-68. [in Kazakh]
12. Kenzhegaliev Q. Pedagogikalyq eksperimentte qoldanylatyn matematikalyq statistika adіsterі: oqu quraly [Methods of mathematical statistics used in a pedagogical experiment: a manual]. – Astana: Foliant, 2015. – 168 b. [in Kazakh]
