KÖY VE ŞEHIR OKULLARINDAKI EĞITIM KALITESINE İLIŞKIN ÖĞRENCI GÖRÜŞLERININ AMPIRIK ANALIZI
DOI:
https://doi.org/10.47526/3107-3123.333Anahtar Kelimeler:
rural, urban, education quality, student perceptions, empirical research, comparative analysis, JASP.Özet
Makalede, köy ve şehir okullarından mezun olan öğrencilerin okul yıllarındaki eğitim kalitesine yönelik algısal özellikleri karşılaştırmalı ve nicel bir temelde incelenmektedir. Yürütülen araştırmanın temel amacı; kırsal ve kentsel ortamlarda eğitim görmüş öğrencilerin okuldaki öğrenme sürecine, pedagojik destek önlemlerine, maddi-teknik altyapıya ve dijital kaynaklara ilişkin görüşlerini belirlemek ve aralarındaki farkları bilimsel açıdan analiz etmektir. Araştırma içeriği, öğrencilerin okuldaki eğitim kalitesine yönelik bakış açılarını betimleyen 16 göstergeyi (indikatör) kapsamakta olup, köy ve şehir okullarından mezun olan öğrencilerin yanıtlarının karşılaştırmalı analizi temelinde sunulmaktadır. Analiz sonuçları, eğitim kalitesindeki farklılıkların hangi yönlerde daha belirgin olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Ampirik veriler, iki Kazakistan üniversitesinin öğrencileri arasında yapılan anket çalışması sonucunda toplanmış ve JASP istatistiksel analiz programı yardımıyla çözümlenmiştir.
Toplanan verilerin işlenmesinde betimsel istatistik, bağımsız örneklem t-testi (independent t-test) ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, şehir okulu mezunlarının eğitim kalitesine, öğretmenlerin mesleki düzeyine, teknolojik imkanlara ve ek desteğe daha yüksek puanlar verdiği tespit edilmiştir. Köy okulu mezunları ise bazı pedagojik ilişkiler ve eğitim-öğretim boyutlarına olumlu yaklaşım sergilemekle birlikte, genel altyapı ve modern eğitim gereksinimleri açısından zayıf yönlere dikkat çekmiştir. Pearson korelasyonu aracılığıyla değişkenler arasındaki ilişkilerin yapısı belirlenmiş ve eğitim kalitesini etkileyen temel faktörler bilimsel bir zeminde tanımlanmıştır. Elde edilen araştırma sonuçları, köy ve şehir okulları arasındaki eşitsizliğin yapısal niteliğini ortaya koymaya ve gelecekteki reformlar için somut öneriler sunmaya temel teşkil etmektedir. Makale, eğitimde fırsat eşitliği/eşitsizliği konusunu çok yönlü olarak ele almakta ve gerçek verilere dayanan bilimsel sonuçlarıyla öne çıkmaktadır.
Yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin köy ve şehir okullarındaki eğitim kalitesine ilişkin görüşlerinin ampirik yöntemlerle analiz edilmesi, eğitim alanının geliştirilmesine yönelik pratik önerilerin hazırlanmasına ve temellendirilmesine olanak tanımaktadır.
Referanslar
1. OECD. PISA 2018 Results (Volume II): Where All Students Can Succeed. – Paris: OECD Publishing, 2019. – 475 p. https://doi.org/10.1787/b5fd1b8f-en.
2. Безверхый О. Відмінності у цінностях старшокласників, сформованих у різних соціальних середовищах (село і місто) // Психологія та особистість. – 2022. – №1(2). – С. 15–21. https://doi.org/10.31652/2786-6033-2022-1(2)-15-21 / Bezverhyi O. Vіdmіnnostі u cіnnostiah starshoklasnikіv, sformovanih u rіznih socіalnih seredovishah (selo і mіsto) [Differences in the values of high school students formed in different social environments (village and city)] // Psihologіa ta osobistіst. – 2022. – №1(2). – S. 15–21. https://doi.org/10.31652/2786-6033-2022-1(2)-15-21 [in Ukrainian]
3. Litalien D. Pourquoi les étudiants de régions rurales montrent des aspirations scolaires plus faibles que ceux provenant de régions urbaines? Une explication basée sur une perspective motivationnelle et relationnelle. – Université Laval, 2008.
4. Reeves E.B., Bylund R.A. Are Rural Schools Inferior to Urban Schools? A Multilevel Analysis of School Accountability Trends in Kentucky // Rural Sociology. – 2005. – Vol. 70(3). – P. 360–386. https://doi.org/10.1526/0036011054831215
5. Siemens E. Multi-Graded, Rural Alberta Schools: Quality Education or Not? // Alberta Journal of Educational Research. – 2023. – Vol. 69(2). – P. 167–181. https://doi.org/10.55016/ojs/ajer.v69i2.74854
6. Lyons T., Quinn F. Rural High School Students’ Attitudes towards School Science // The Australian and International Journal of Rural Education. – 2012. – Vol. 22(2). – P. 21–28.
7. Dewi R.S., Suriansyah A. Pemberdayaan masyarakat untuk peningkatan mutu pendidikan: studi kualitatif pada sekolah di pedesaan dan perkotaan // Elementary. – 2025. – Vol. 5(1). – P. 33–43. https://doi.org/10.51878/elementary.v5i1.4158
8. Cheng G. The Effect of Education Groups on the Quality of Urban and Rural Compulsory Education: An Empirical Analysis Based on CEPS Data // Best Evidence of Chinese Education. – 2022. – Vol. 11(2). – P. 1517–1522. https://doi.org/10.15354/bece.22.ab004
9. Truscott D.M., Truscott S.D. Differing Circumstances, Shared Challenges: Finding Common Ground between Urban and Rural Schools // Phi Delta Kappan. – 2005. – Vol. 87(2). – P. 123–130. https://doi.org/10.1177/003172170508700208
10. Sadyrova M., Mukhtarova K., Orymbetov A.E. Professional Preferences of Kazakhstan School Graduates: Methodology of Scientific Research // The Journal of Psychology and Sociology. – 2023. – Vol. 86(3). – P. 115–125. https://doi.org/10.26577/JPsS.2023.v86.i3.010
11. Курманбаев Р.Х., Кожанова А.Е., Берденкулова А.Ж. Внедрение модели «Зеленая школа» как фактор формирования экологического мировоззрения учащихся сельских школ // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №1(135). – Б. 419–431. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.175 / Kurmanbaev R.H., Kozhanova A.E., Berdenkulova A.Zh. Vnedrenie modeli «Zelenaia shkola» kak faktor formirovania ekologicheskogo mirovozzrenia uchashihsia selskih shkol [The introduction of the “Green School” model as a factor in shaping the ecological worldview of rural school students] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1(135). – B. 419–431. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.175 [in Russian]
12. Beimisheva A.S., Argynbaeva Zh.Zh. Socio-Economic Development of the Regions of Kazakhstan: Educational Inequality in Cities and Villages // Central Asian Economic Review. – 2023. – №3. – P. 69–83. https://doi.org/10.52821/2789-4401-2023-3-69-83
