Stem eğitiminde geleceğin öğretmenlerinin bilimsel araştirma yeterliliklerinin geliştirilmesinde kütüphane kaynaklarinin rolü
DOI:
https://doi.org/10.47526/3107-3123.413Anahtar Kelimeler:
STEM eğitimi, TVET, kütüphane kaynakları, bilimsel araştırma yeterliliği, bilgi okuryazarlığı, motivasyon, pedagojik model, entegrasyon.Özet
Bu makalede, STEM ve TVET programları kapsamında geleceğin öğretmenlerinin bilimsel araştırma yeterliliklerinin kazandırılmasında kütüphane kaynaklarının etkisi ele alınmaktadır. Üniversite kütüphaneleri yalnızca geleneksel bir bilgi kaynağı olarak değil, aynı zamanda öğrencilerin bilimsel araştırma kültürünü ve bilgi okuryazarlığını geliştiren entegre bir akademik merkez olarak analiz edilmektedir. Araştırma, üç üniversitenin “Fizik” bölümünde öğrenim gören 114 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, 5’li Likert ölçeği temelinde anket aracılığıyla toplanmış; SPSS programında tanımlayıcı istatistik, güvenirlik analizi (Cronbach alfa = 0,898) ve regresyon analizi yöntemleriyle işlenmiştir. Araştırma sonuçları, kütüphane kaynaklarının sistemli kullanımının öğrencilerin bilimsel araştırma yeterlilikleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir (β = 0,656; R² = 0,483; p < 0,001). Yüksek sonuçlar bilimsel bilgi arama ve konu seçiminde gözlemlenirken, düşük göstergeler STEM ile ilgili özel verilerin kullanımı ve kütüphane seminerlerine katılım süreçlerinde kaydedilmiştir. Ampirik araştırma sonucunda geleceğe yönelik öncelikli yönler belirlenmiş ve bunların geliştirilmesinde kütüphane kaynaklarının uyarlanması gerekliliği kanıtlanmıştır. Elde edilen veriler temelinde geleceğin öğretmenlerinin bilgi okuryazarlığını, veri analizi yeteneğini ve akademik yazma becerilerini geliştirmeye yönelik “Kütüphane Kaynaklarının Entegrasyonu Aracılığıyla STEM-TVET Sisteminde Bilimsel Araştırma Yeterliliklerini Geliştirme Modeli” geliştirilmiştir. Araştırma sonuçları, STEM alanında kütüphane kaynaklarının etkili kullanımının eğitim uygulamasını geliştirmeye, öğrencilerin bilimsel araştırma kültürünü artırmaya ve onları bilgi toplumunun gereksinimlerine uyarlamaya önemli katkı sağladığını göstermiştir. Gelecekte kütüphane kaynaklarının yapay zekâ, akıllı veri analizi ve uzaktan eğitim teknolojileriyle entegre edilmesi, öğrencilerin bilimsel araştırma yeterliliklerini yeni bir seviyeye taşımanın önemli bir yönünü oluşturmaktadır.
Referanslar
1. Kelley T.R., Knowles J.G. A conceptual framework for integrated STEM education // International Journal of STEM Education. – 2016. – Vol. 3, No. 1. – P. 1-11. https://doi.org/10.1186/s40594-016-0046-z.
2. Pavlova M. TVET as an important factor in country’s economic development // SpringerPlus. – 2014. – Vol. 3, No. 1. – P. 1-2. https://doi.org/10.1186/2193-1801-3-S1-K3.
3. Kleinschmit A.J., Rosenwald A., Ryder E.F., Donovan S., Murdoch B., Grandgenett N.F., Morgan W. Accelerating STEM education reform: linked communities of practice promote creation of open educational resources and sustainable professional development // International Journal of STEM Education. – 2023. – Vol. 10, No. 1. – P. 1-15. https://doi.org/10.1186/s40594-023-00405-y.
4. Li J., Liang W. Effectiveness of virtual laboratory in engineering education: A meta-analysis // PloS One. – 2024. – Vol. 19, No. 12. – P. 1-23. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0316269
5. Borycz J., Carroll A.J. Covid-19 as an opportunity to expand the instructional portfolio of stem librarians // Issues in Science and Technology Librarianship. – 2021. – No. 98. – P. 1-8. https://doi.org/10.29173/ISTL2609.
6. Beile P. et al. Aligning library assessment with institutional priorities: A study of student academic performance and use of five library services // College & Research Libraries. – 2020. – Vol. 81, No. 3. – P. 435-458. https://doi.org/10.5860/crl.81.3.435
7. Fundator R. et al. Students as partners in the library: Perspectives of partnering to develop a new information literacy undergraduate research program // International Journal for Students as Partners. – 2024. – Vol. 8, No. 2. – P. 217–225. https://doi.org/10.15173/ijsap.v8i2.5725
8. Kim H., Yoon A., Seo J.Y. Trend of collaboration in STEM education in informal learning institutions based on IMLS-funded projects // Proceedings of the Association for Information Science and Technology. – 2023. – Vol. 60, No. 1. – P. 625–629. https://doi.org/10.1002/pra2.828.
9. Gravel E., Puckett. What shapes implementation of a school-based makerspace? Teachers as multilevel actors in STEM reforms // International Journal of STEM Education. – 2023. – Vol. 10, No. 1. – P. 1-22. https://doi.org/10.1186/s40594-023-00395-x.
10. Miço H., Cungu J. Entrepreneurship education, a challenging learning process towards entrepreneurial competence in education // Administrative Sciences. – 2023. – Vol. 13, No. 1. – P. 1-22. https://doi.org/10.3390/admsci13010022
11. Rowe J., Leuzinger J., Hargis C., Harker K.R. The impact of library instruction on undergraduate student success: A four-year study // College and Research Libraries. – 2021. – Vol. 82, No. 1. – P. 7–18. https://doi.org/10.5860/crl.82.1.7.
12. Choruh A., Ramankulov Sh. Stem Education in Physics: Development of a Laboratory Stand Focused on the Implementation of Mini-Projects // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2023. – №4 (130). – P. 198–208. https://doi.org/10.47526/2023-4/2664-0686.17 .
13. Abdrakhmanova et al. Formation of STEM competencies of future teachers: Kazakhstani experience // Open Education Studies. – 2025. – Vol. 7, No. 1. – P. 1-12. https://doi.org/10.1515/edu-2024-0058
14. Kuzhabekova. From importing to exporting world class: Can Kazakhstan scale up its successful center of excellence project to a regional education hub // International Journal of Educational Development. – 2024. – Vol. 106. – P. 1-8. – DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2024.103016
15. Kay L., Buxton A. Makerspaces and the characteristics of effective learning in the early years // Journal of Early Childhood Research. – 2024. – Vol. 22, No. 3. – P. 343–358. https://doi.org/10.1177/1476718X231210633
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Yassawi Journal of Education Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
