IT САЛАСЫНДАҒЫ МАМАНДАРДЫ ДАЙЫНДАУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.47526/3135-6877.168Кілт сөздер:
Artificial Intelligence, Educational Technologies, Students’ Perception, Digital Transformation, Education System, Innovative Learning, AI in Education, Training of IT SpecialistsАңдатпа
Бұл мақалада жасанды интеллект (ЖИ) технологиясының білім беру саласындағы рөлі мен оған студенттердің көзқарасы зерттелді. Зерттеу барысында IT саласында білім алып жатқан 71 студент арасында сауалнама жүргізіліп, олардың ЖИ туралы түсінігі, маңыздылығын қабылдау деңгейі және болашақ мамандықтарына әсері талданды. Нәтижесінде студенттердің басым бөлігі (49,3%) жасанды интеллектті орташа деңгейде түсінетінін, ал 38%-ы жақсы білетінін көрсетті. Сонымен қатар, 45% қатысушы ЖИ-дың IT мамандары үшін өте маңызды екенін атап өтті. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, студенттердің көпшілігі ЖИ-ды оқу бағдарламасына енгізу қажет деп есептейді және бұл технологияны меңгеру олардың кәсіби бәсекеге қабілеттілігін арттырады деп санайды. Алайда кейбір студенттер ЖИ-ды дұрыс қолданбау жеке деректердің бұзылуы мен ойлау қабілетінің төмендеу қаупін тудыратынын да атап өтті. Жалпы алғанда, зерттеу нәтижелері жасанды интеллекттің білім беру жүйесінде маңызды рөл атқаратынын және студенттердің оны меңгеруге жоғары қызығушылық танытатынын дәлелдейді. Бұл зерттеу болашақта ЖИ-ды оқу процесіне тиімді енгізу жолдарын анықтауға негіз бола алады.
Зерттеу актуалдығы: IT саласында ЖИ-дың рөлі артып келеді, өйткені болашақ мамандарға машиналық оқыту, деректер талдау сияқты дағдылар қажет. Сауалнама 71 студенттің пікірін жинап, ЖИ-дың оң және теріс жақтарын көрсетеді. Мақала мына бөлімдерден тұрады: Кіріспе, жасанды интеллект ұғымы, даму тарихы, IT мамандарына әсері, білім беру жүйесіндегі рөлі, Қазақстанда жасанды интелект, білім беру жүйесіндегі артықшылықтары, Болашақтағы даму, әдістеме, нәтижелер, талқылау, қорытынды.
Әдебиеттер тізімі
Alalwan, N., & Al-Rahmi, W. (2023). Artificial intelligence applications in higher education: Students' perception and learning performance. Education and Information Technologies, 28(5), 5123-5142. https://doi.org/10.1007/s10639-023-11685-2
Alqahtani, F. (2022). Teachers' and students' perceptions of AI use in classrooms: An exploratory study. Education and Information Technologies, 27(6), 7815-7831. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11003-4
Alshahrani, H., & Alqahtani, M. (2024). Exploring students' perceptions of artificial intelligence in education: Benefits and ethical concerns. Journal of Educational Computing Research, 62(2), 210-229. https://doi.org/10.1177/07356331231203254
Arinto, P. B. (2022). Integrating artificial intelligence in higher education: Opportunities and challenges. Computers & Education, 180, 104463. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104463
Bui, T. H., & Pham, H. T. (2021). Students' attitudes towards artificial intelligence in education: A survey-based study. International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET), 16(18), 56-70. https://doi.org/10.3991/ijet.v16i18.25765
Chen, X., & Xie, H. (2020). The role of artificial intelligence in education: A systematic review. Educational Research Review, 30, 100331. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100331
Informburo.kz. (2024, April 5). Qazaqstanda jasandy intellekt damuy jane bilim beru juiesindegi janalyqtar [Development of artificial intelligence in Kazakhstan and news in the education system]. https://informburo.kz
Kenzhebekova, S., & Omarova, L. (2023). Students' readiness to use artificial intelligence technologies in the learning process. Eurasian Journal of Education and Research, 98(4), 122-136.
Kim, J., & Kim, S. (2021). Student acceptance of AI-driven learning platforms in higher education. Interactive Learning Environments, 29(7), 1041-1058. https://doi.org/10.1080/10494820.2020.1749574
Li, T., & Zhang, R. (2025). The impact of AI tools like ChatGPT on university students' learning behavior. Computers and Education: Artificial Intelligence, 7, 100207. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2025.100207
Ministry of Digital Development, Innovations and Aerospace Industry of the Republic of Kazakhstan. (2024). Artificial intelligence development in Kazakhstan: Roadmap 2024-2030. https://digit.gov.kz
Nurlybekova, G., & Zhumasheva, B. (2022). Artificial intelligence in higher education of Kazakhstan: Trends and perspectives. Journal of Educational Studies and Research, 12(3), 45-55.
OECD. (2021). AI and the future of skills, Volume 1: Capabilities and assessments. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5ee71f34-en
Shukla, A., & Verma, P. (2023). AI-based personalized learning systems: Enhancing student engagement and achievement. Computers in Human Behavior, 139, 107532. https://doi.org/10.1016/j.chb.2022.107532
UNESCO. (2023). Artificial intelligence and education: Guidance for policy-makers (Updated 2023 ed.). UNESCO. https://unesdoc.unesco.org
World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023: AI and the new skills economy. https://www.weforum.org/reports
Zhang, K., & Wang, Y. (2020). Machine learning and data analytics in education: A review. British Journal of Educational Technology, 51(6), 1741-1756. https://doi.org/10.1111/bjet.13041
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Yassawi Journal of Engineering Science
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
