BİLİŞİM ALANINDA UZMAN EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKANIN ROLÜNÜN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
DOI:
https://doi.org/10.47526/3135-6877.168Anahtar Kelimeler:
Artificial Intelligence, Educational Technologies, Students’ Perception, Digital Transformation, Education System, Innovative Learning, AI in Education, Training of IT SpecialistsÖzet
Bu makalede, yapay zekâ (YZ) teknolojisinin eğitim alanındaki rolü ve öğrencilerin bu teknolojiye yönelik tutumları incelenmiştir. Çalışma kapsamında, bilişim teknolojileri alanında öğrenim gören 71 öğrenci arasında bir anket gerçekleştirilmiş; öğrencilerin yapay zekâ konusundaki bilgi düzeyleri, yapay zekânın önemine ilişkin algıları ve gelecekteki mesleklerine etkisi analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda, öğrencilerin büyük bir kısmının (%49,3) yapay zekâyı orta düzeyde anladığı, %38’inin ise bu konuda iyi düzeyde bilgi sahibi olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, katılımcıların %45’i yapay zekânın bilişim teknolojileri uzmanları için çok önemli olduğunu ifade etmiştir.
Araştırma sonuçları, öğrencilerin çoğunun yapay zekânın müfredata dâhil edilmesini gerekli gördüğünü ve bu teknolojiyi öğrenmenin mesleki rekabet güçlerini artıracağına inandığını göstermektedir. Ancak bazı öğrenciler, yapay zekânın yanlış kullanımının kişisel verilerin zarar görmesi ve düşünme becerilerinin zayıflaması gibi riskler doğurabileceğini de belirtmiştir.
Genel olarak, araştırma sonuçları yapay zekânın eğitim sisteminde önemli bir rol oynadığını ve öğrencilerin bu teknolojiyi öğrenmeye yönelik ilgilerinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, gelecekte yapay zekânın eğitim sürecine etkili bir şekilde entegre edilme yollarının belirlenmesine temel oluşturabilir.
Araştırmanın güncelliği: Yapay zekânın bilişim teknolojileri alanındaki rolü giderek artmaktadır. Çünkü geleceğin uzmanlarının makine öğrenmesi ve veri analizi gibi becerilere sahip olması gerekmektedir. Anket, 71 öğrencinin görüşlerini toplayarak yapay zekânın avantajlarını ve dezavantajlarını ortaya koymaktadır.
Makale şu bölümlerden oluşmaktadır: giriş, yapay zekâ kavramı, gelişim tarihi, bilişim teknolojileri uzmanlarına etkisi, eğitim sistemindeki rolü, Kazakistan’da yapay zekâ, eğitim sistemindeki avantajları, gelecekteki gelişimi, metodoloji, sonuçlar, tartışma ve sonuç.
Referanslar
Alalwan, N., & Al-Rahmi, W. (2023). Artificial intelligence applications in higher education: Students' perception and learning performance. Education and Information Technologies, 28(5), 5123-5142. https://doi.org/10.1007/s10639-023-11685-2
Alqahtani, F. (2022). Teachers' and students' perceptions of AI use in classrooms: An exploratory study. Education and Information Technologies, 27(6), 7815-7831. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11003-4
Alshahrani, H., & Alqahtani, M. (2024). Exploring students' perceptions of artificial intelligence in education: Benefits and ethical concerns. Journal of Educational Computing Research, 62(2), 210-229. https://doi.org/10.1177/07356331231203254
Arinto, P. B. (2022). Integrating artificial intelligence in higher education: Opportunities and challenges. Computers & Education, 180, 104463. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104463
Bui, T. H., & Pham, H. T. (2021). Students' attitudes towards artificial intelligence in education: A survey-based study. International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET), 16(18), 56-70. https://doi.org/10.3991/ijet.v16i18.25765
Chen, X., & Xie, H. (2020). The role of artificial intelligence in education: A systematic review. Educational Research Review, 30, 100331. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100331
Informburo.kz. (2024, April 5). Qazaqstanda jasandy intellekt damuy jane bilim beru juiesindegi janalyqtar [Development of artificial intelligence in Kazakhstan and news in the education system]. https://informburo.kz
Kenzhebekova, S., & Omarova, L. (2023). Students' readiness to use artificial intelligence technologies in the learning process. Eurasian Journal of Education and Research, 98(4), 122-136.
Kim, J., & Kim, S. (2021). Student acceptance of AI-driven learning platforms in higher education. Interactive Learning Environments, 29(7), 1041-1058. https://doi.org/10.1080/10494820.2020.1749574
Li, T., & Zhang, R. (2025). The impact of AI tools like ChatGPT on university students' learning behavior. Computers and Education: Artificial Intelligence, 7, 100207. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2025.100207
Ministry of Digital Development, Innovations and Aerospace Industry of the Republic of Kazakhstan. (2024). Artificial intelligence development in Kazakhstan: Roadmap 2024-2030. https://digit.gov.kz
Nurlybekova, G., & Zhumasheva, B. (2022). Artificial intelligence in higher education of Kazakhstan: Trends and perspectives. Journal of Educational Studies and Research, 12(3), 45-55.
OECD. (2021). AI and the future of skills, Volume 1: Capabilities and assessments. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5ee71f34-en
Shukla, A., & Verma, P. (2023). AI-based personalized learning systems: Enhancing student engagement and achievement. Computers in Human Behavior, 139, 107532. https://doi.org/10.1016/j.chb.2022.107532
UNESCO. (2023). Artificial intelligence and education: Guidance for policy-makers (Updated 2023 ed.). UNESCO. https://unesdoc.unesco.org
World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023: AI and the new skills economy. https://www.weforum.org/reports
Zhang, K., & Wang, Y. (2020). Machine learning and data analytics in education: A review. British Journal of Educational Technology, 51(6), 1741-1756. https://doi.org/10.1111/bjet.13041
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Yassawi Journal of Engineering Science
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
