YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCILERIN ARAŞTIRMA POTANSIYELINI ŞEKILLENDIRMENIN PSIKOLOJIK-PEDAGOJIK BOYUTLARI
DOI:
https://doi.org/10.47526/3107-3123.47Anahtar Kelimeler:
international students, research potential, psychological and pedagogical support, research interest, academic environment, motivation.Özet
Makalede, yükseköğretim sisteminin küreselleşmesi bağlamında, yabancı uyruklu öğrencilerin araştırma potansiyelini şekillendirmenin psikolojik ve pedagojik boyutları kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Araştırmanın temel amacı; yabancı öğrencilerin akademik ortamda tam donanımlı birer araştırmacı özne olarak konumlanmalarına katkı sağlayan kişisel, motivasyonel ve sosyo-pedagojik faktörleri belirlemektir.
Yazarlar, araştırma potansiyelini çok yapılı bir fenomen olarak analiz ederek; bu potansiyelin şekillenmesinde içsel motivasyon, bilimsel öz-yeterlilik, kültürel-sosyal uyum, pedagojik destek ve eğitim ortamının özelliklerinin kritik bir rol oynadığını temellendirmektedir. Bunun yanı sıra, psikolojik ve pedagojik sorunların çözümlenmesi aracılığıyla, yabancı öğrencilerin bilimsel araştırmalara yönelik ilgisini artıran temel faktörler saptanmaktadır.
Araştırma sonuçları, yabancı öğrencilerin bilimsel potansiyellerini etkili bir şekilde kullanmak ve bunu daha da geliştirmek için gerekli koşulların oluşturulmasına yönelik pratik önerileri içermektedir.
Araştırma, Al-Farabi Kazak Milli Üniversitesi’nde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler arasında toplanan ampirik verilere dayanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları; yabancı öğrencilerin bilimsel araştırma faaliyetlerine sistematik olarak dahil edilmesinin onların bilişsel aktivitelerini artırdığını, akademik bağımsızlıklarına ve mesleki öz-gelişimlerine olumlu katkı sağladığını göstermiştir. Makalede elde edilen bulgular doğrultusunda, yabancı öğrencilerin araştırma potansiyellerini etkili bir şekilde geliştirmeyi amaçlayan psikolojik-pedagojik öneriler sunulmaktadır.
Referanslar
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Бордовская Н.В., Костромина С.Н., Розум С.И., Москвичева Н.Л. Исследовательский потенциал студента: содержание конструкта и методика его оценки // Психологический журнал. – 2017. – Т. 38, №1. С. 52–66.
2. Чувгунова О.А. Реализация исследовательского потенциала студентов в условиях образовательного процесса вуза // Вестник Санкт-Петербургского университета. Серия 12. Психология. Социология. Педагогика. – 2015. – Вып. 1. – С. 78–86.
3. Выготский Л.С. Мышление и речь: психологические исследования. – М.; Л.: Соцэкгиз, 1934. 324 с.
4. Алипина К.Б., Китапбаева А.А. Білім алушылардың ғылыми-зерттеу құзыреттілігін қалыптастыру // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2023. – №4 (130). – Б. 344-360. https://doi.org/10.47526/2023-4/2664-0686.28
5. Бостанова А.М., Саттарбаева А.Т. Студенттерге ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу әдістемесін үйретудің педагогикалық негіздері (зоология пәні мысалында) // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2022. – №3 (125). – Б. 188-199. https://doi.org/10.47526/2022-3/2664-0686.16
6. Bandura A. Self-efficacy: The exercise of control. – New York: Freeman, – 1997. – 604 p.
7. Ведерникова Л.В., Кузеванова Е.В. Сущность и структура исследовательского потенциала студентов педагогического вуза // Вестник Башкирского университета. – 2015. – Т. 20, №1. – С. 285-292.
8. Ryan R.M., Deci E.L. Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being // American Psychologist. – 2000. – Vol. 55, №1. – P. 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
9. Zimmerman B.J. Self-regulated learning and academic achievement: An overview. // Educational Psychologist. – 2010. – Vol. 25, №1. – P. 3–17. https://doi.org/10.1207/s15326985ep2501_2
10. Сластенин В.А., Исаев И.Ф., Шиянов Е.Н. Педагогика: учебное пособие для студентов педагогических вузов. – Москва: Издательский центр «Академия», 2013. – 576 с.
11. Тауланов С.С., Аширбаева Н.Н. Педагогические условия развития интеллекта студентов в рамках исследовательской культуры // Вестник КазНУ. Серия «Педагогическое науки». – 2016. – №3 (49). – С. 35-42.
12. Әлқожаева Н.С. Ғылыми педагогикалық зерттеулердің негіздері: оқу құралы. – Aлмaты: Қaзaқ университеті, 2020. – 128 б.
13. Болтаева Ә.М. Психологиялық ғылыми зерттеулерді ұйымдастыру: оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2015. – 164 б.
14. Сакипова С.Е., Камбарова Ж.Т., Танашева Н.К., Сакипова Ш.Е. Жоғары оқу орындарының жаратылыстану-ғылыми және техникалық мамандықтары бойынша оқитын студенттерінің зерттеушілік қабілеттіліктерін дамыту // Қарағанды университетінің хабаршысы. «Физика» сериясы. – 2020. – №4 (100). – Б. 105-112. https://doi.org/10.31489/2020ph4/105-112
15. Смағұлова Г., Майгельдиева Ш.М. Студенттердің зерттеу қабілеттерін дамыту бағдарламасын өңдейтін теориялық негіздері // Молодой ученый. 2015. – №8 (88). – С. 33-35.
16. Таубаева Ш., Мұратбаева Г., Әлжанова Ж. Педагогикалық-психологиялық зерттеулердің әдіснамасы: сөздік. – Алматы: Қазақ университеті, 2023. – 246 б.
REFERENCES
1. Bordovskaia N.V., Kostromina S.N., Rozum S.I., Moskvicheva N.L. Issledovatelski potencial studenta: soderzhanie konstrukta i metodika ego ocenki [Student's research potential: the content of the construct and the methodology of its assessment] // Psihologicheski zhurnal. – 2017. – T. 38, №1. S. 52–66. [in Russian]
2. Chuvgunova O.A. Realizacia issledovatelskogo potenciala studentov v usloviah obrazovatelnogo processa vuza [Realization of students' research potential in the context of the university's educational process] // Vestnik Sankt-Peterburgskogo universiteta. Seria 12. Psihologia. Sociologia. Pedagogika. – 2015. – Vyp. 1. – S. 78–86. [in Russian]
3. Vygotski L.S. Myshlenie i rech: psihologicheskie issledovania [Thinking and Speech: Psychological research]. – M.; L.: Socekgiz, 1934. 324 s. [in Russian]
4. Alipina K.B., Kitapbaeva A.A. Bіlіm alushylardyn gylymi-zertteu quzyrettіlіgіn qalyptastyru [Formation of research competence of students] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2023. – №4 (130). – B. 344-360. https://doi.org/10.47526/2023-4/2664-0686.28 [in Kazakh]
5. Bostanova A.M., Sattarbaeva A.T. Studentterge gylymi-zertteu zhumystaryn zhurgіzu adіstemesіn uiretudіn pedagogikalyq negіzderі (zoologia panі mysalynda) [Pedagogical foundations of teaching students the methodology of conducting research work (on the example of the discipline Zoology)] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2022. – №3 (125). – B. 188-199. https://doi.org/10.47526/2022-3/2664-0686.16 [in Kazakh]
6. Bandura A. Self-efficacy: The exercise of control. – New York: Freeman, – 1997. – 604 p.
7. Vedernikova L.V., Kuzevanova E.V. Sushnost i struktura issledovatelskogo potenciala studentov pedagogicheskogo vuza [The essence and structure of the research potential of pedagogical university students] // Vestnik Bashkirskogo universiteta. – 2015. – T. 20, №1. – S. 285-292. [in Russian]
8. Ryan R.M., Deci E.L. Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being // American Psychologist. – 2000. – Vol. 55, №1. – P. 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
9. Zimmerman B.J. Self-regulated learning and academic achievement: An overview. // Educational Psychologist. – 2010. – Vol. 25, №1. – P. 3–17. https://doi.org/10.1207/s15326985ep2501_2
10. Slastenin V.A., Isaev I.F., Shianov E.N. Pedagogika: uchebnoe posobie dlia studentov pedagogicheskih vuzov [Pedagogy: a textbook for students of pedagogical universities]. – Moskva: Izdatelski centr «Akademia», 2013. – 576 s. [in Russian]
11. Taulanov S.S., Ashirbaeva N.N. Pedagogicheskie uslovia razvitia intellekta studentov v ramkah issledovatelskoi kultury [Pedagogical conditions for the development of students' intelligence within the framework of a research culture] // Vestnik KazNU. Seria «Pedagogicheskoe nauki». – 2016. – №3 (49). – S. 35-42. [in Russian]
12. Alqozhaeva N.S. Gylymi pedagogikalyq zertteulerdіn negіzderі: oqu quraly [Fundamentals of scientific pedagogical research: manual]. – Almaty: Qazaq universitetі, 2020. – 128 b. [in Kazakh]
13. Boltaeva A.M. Psihologialyq gylymi zertteulerdі uiymdastyru: oqu quraly [Organization of psychological scientific research: manual]. – Almaty: Qazaq universitetі, 2015. – 164 b. [in Kazakh]
14. Sakipova S.E., Kambarova Zh.T., Tanasheva N.K., Sakipova Sh.E. Zhogary oqu oryndarynyn zharatylystanu-gylymi zhane tehnikalyq mamandyqtary boiynsha oqityn studentterіnіn zertteushіlіk qabіlettіlіkterіn damytu [Development of research abilities of students studying in natural-scientific and technical specialties of higher educational institutions] // Qaragandy universitetіnіn habarshysy. «Fizika» seriasy. – 2020. – №4 (100). – B. 105-112. https://doi.org/10.31489/2020ph4/105-112 [in Kazakh]
15. Smagulova G., Maigeldieva Sh.M. Studentterdіn zertteu qabіletterіn damytu bagdarlamasyn ondeitіn teorialyq negіzderі [Theoretical foundations of developing a program for the development of research abilities of students] // Molodoi uchenyi. 2015. – №8 (88). – S. 33-35. [in Kazakh]
16. Taubaeva Sh., Muratbaeva G., Alzhanova Zh. Pedagogikalyq-psihologialyq zertteulerdіn adіsnamasy: sozdіk. – Almaty: Qazaq universitetі, 2023. – 246 b. [in Kazakh]
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Yassawi Journal of Education Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
