БІЛІМ АЛУШЫЛАРДЫҢ ОҚУ ЖЕТІСТІКТЕРІН БАҒАЛАУ ЖҮЙЕСІН АВТОМАТТАНДЫРУ
DOI:
https://doi.org/10.47526/3135-6877.150Anahtar Kelimeler:
eğitim sistemi, öğrenciler, akademik başarılar, yeterlilikler, değerlendirme algoritması, otomatik değerlendirme, dijitalleşmeÖzet
Мақалада жоғары оқу орындарында білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау процесін автоматтандыру мәселелері, автоматтандырудың теориялық, әдіснамалық және практикалық аспектілері қарастырылды. Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау жүйесі – білім сапасын қамтамасыз етудің негізгі компоненті. Қазіргі кезеңде бағалау жүйесінде теориялық сәйкессіздік, психометриялық әлсіздік және цифрлық трансформацияның жеткіліксіздігі байқалады, құзыреттілікке негізделген тәсіл жағдайында бағалаудың объективтілігі, сенімділігі басты ғылыми проблемаға айналып отыр. Қазіргі цифрландыру жағдайында білім сапасын объективті, ашық және жедел бағалау қажеттілігі артып отыр, бағалау жүйесін жетілдіру үшін ғылыми негізделген, статистикалық дәлелденген және цифрлық технологиялармен интеграцияланған кешенді модель қажет. Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау жүйесін автоматтандыру – оқыту сапасын арттырудың, білімді объективті бағалаудың және оқу процесін тиімді басқарудың маңызды бағыты болып табылады. Автоматтандырылған бағалау жүйелері білім алушылардың білім, білік және дағды деңгейін жедел, дәл және ашық түрде анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеу барысында бағалау сапасының көрсеткіштері талданды, бағалау нәтижелерінің сенімділік коэффициенттері, дисперсиялық көрсеткіштері және өлшеу қателігі сипатталды, бағалау жүйелерін автоматтандырудың теориялық негіздері талданып, бағалау процесін автоматтандырудың моделі ұсынылды. Сонымен қатар, автоматтандырылған бағалау алгоритмі, деректерді өңдеу әдістері және тиімділік көрсеткіштері сипатталды. Зерттеу нәтижелері автоматтандырудың бағалау дәлдігін арттырып, уақыт шығындарын азайтатынын және академиялық адалдықты қамтамасыз етуде маңызды рөл атқаратынын көрсетті.
Referanslar
Abdrasilov, B., Altybayeva, Sh., Yersultanova, G., Zhumatova, I., & Turalbayeva, K. (2025). Integration of digital platforms into the development of tests for national exams: Identifying trends and recommendations. Journal of Educational Sciences, 85(4), 104–116. https://doi.org/10.26577/JES2025858
Baranov, P. A., & Nazarova, N. V. (2018). Avtomatizirovannye sistemy otsenki znaniy studentov [Automated systems for assessing student knowledge]: Monografiya. Akademiya. 256 s.
Black, P., & Wiliam, D. (2009). Developing the theory of formative assessment. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 21(1), 5–31. https://doi.org/10.1007/s11092-008-9068-5
Chernyshenko, S. V., Vorotnitsky, Yu. I., Lyubchak, V. A., et al. (2015). Metodologicheskie osnovy sozdaniya, vnedreniya i razvitiya integrirovannoy informatsionnoy sistemy upravleniya universitetom [Methodological foundations for the creation, implementation and development of an integrated information system for university management]. Niktagrafiks Plyus. 343 p. ISBN 978-966-657-566-4.
Gikandi, J. W., Morrow, D., & Davis, N. E. (2011). Online formative assessment in higher education: A review of the literature. Computers & Education, 57(4), 2333–2351. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.06.004
Karpov, V. N. (2019). Informatsionnye sistemy v obrazovanii: teoriya i praktika [Information systems in education: Theory and practice]: Uchebnoe posobie. Piter. 312 s.
Khutorskoi, A. V. (2021). Sovremennaya didaktika [Modern didactics]: Uchebnik dlya vuzov. Yurait. 406 s. ISBN 978-5-534-14199-3.
Korol’, A. D., & Vorotnitskiy, Yu. I. (2022). Tsifrovaya transformatsiya obrazovaniya i vyzovy XXI veka [Digital transformation of education and the challenges of the 21st century]. Vysshee obrazovanie v Rossii [Higher Education in Russia], 31(6), 48–61. https://doi.org/10.31992/0869-3617-2022-31-6-48-61
Mikhaylova, S. S. (2024). Development of an intelligent system for analyzing the achievements of a university student. Economic Problems and Legal Practice, 20(2), 185–192. https://doi.org/10.33693/2541-8025-2024-20-2-185-192
Sarathchandra, M. M. D., & Jinasena, T. M. K. K. (2023). A web-based automated code assessment and testing system for ICT teachers. European Modern Studies Journal, 7(4). https://doi.org/10.59573/emsj.7(4).2023.39
Serditova, N. E., & Belotserkovsky, A. V. (2020). Education, quality and the digital transformation. Vysshee obrazovanie v Rossii [Higher Education in Russia], 29(4), 9–15. https://doi.org/10.31992/0869-3617-2020-29-4-9-15
Shute, V. J. (2008). Focus on formative feedback. Review of Educational Research, 78(1), 153–189. https://doi.org/10.3102/0034654307313795
Sidorov, I. I., & Pavlova, T. V. (2021). Avtomatizatsiya upravleniya kachestvom obrazovaniya [Automation of education quality management]: Monografiya. UrFU. 298 s.
Smirnova, E. A. (2020). Elektronnoe obuchenie i avtomatizatsiya otsenki [E-learning and assessment automation]: Uchebnoe posobie. Yurait. 224 s.
Zykova, T. V., Kytmanov, A. A., Khalturin, E. A., Vainshtein, Yu. V., & Noskov, M. V. (2024). Algoritm analiza i otsenki uchebnykh planov obrazovatel’nykh programm [Algorithm for the analysis and evaluation of curricula of educational programs]. Informatika i obrazovanie [Informatics and Education], 39(1), 52–64. https://doi.org/10.32517/0234-0453-2024-39-1-52-64
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Yassawi Journal of Engineering Science
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
