АУЛА КЛУБТАРЫ БАЛА ТӘРБИЕСІ ЖҮЙЕСІНДЕ: СҰРАНЫСТАРЫ МЕН ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ТӘЖІРИБЕСІ
Кілт сөздер:
аула клубтары, әлеуметтік сауалнама, бос уақыт, мәдени-тынығу мекемесі, қосымша білім беру.Аңдатпа
Қоғамның цифрландыру мен онлайн-коммуникация басымдыққа ие болып отырған қазіргі күнгі жағдайында заманауи балалар әлеуметтену мен тәрбиеде жаңа қиындықтармен бетпе-бет келіп отыр. Гаджеттер мен виртуалды әлемге деген тәуелділіктің артуы өскелең ұрпақтың эмпатиясының, эмоционалдық интеллектісінің және құндылықты бағдарларының қалыптасуына кері әсерін тигізуде. Бұл зерттеу балалардың әлеуметтену үрдісі мен тәрбиесінде маңызды фактор ретіндегі аула клубтарының жетікші рөлін анықтауға бағытталған. Жұмыстың әдіснамалық негізі – бала тұлғасының дамуына қоршаған ортасының ықпалын жан-жақты зерттеуге мүмкіндік беретін орта тәсілі. Зерттеу аясында ғылыми әдебиеттерге, балалар мен жасөспірімдер бірлестіктерінің жұмысын реттейтін нормативтіқұқықтық базаға кешенді талдау жасалды. Мұнан басқа, ата-аналардың және балалардың арасында олардың бос уақыттарын ұйымдастыру және онда кездесетін кедергілерге қатысты пікірлерін анықтауға бағытталған әлеуметтік сауалнама жүргізілді. Алынған нәтижелер толыққанды және қызықты тынығуды ұйымдастыру үшін респонденттердің екі тобының пікірі бойынша да басты кедергілердің бірі – тұрғылықты жері бойынша мәдени-тынығу мекемелерінің жетіспейтіндігі екендігін көрсетті. Сонымен бірге балалардың әсіресе, спорттық секциялар мен шығармашылық әрекеттерді ұйымдастыру бағытындағы аула клубтарының жұмысына деген жоғары қызығушылықтары бар екендігі анықталды. Мәліметтерді талдау негізінде аула клубтарының жағымды тәрбие ортасын қалыптастыру үшін маңызды, бірақ толыққанды бағаланбаған әлеуетке ие екендігі жайлы қорытынды жасауға болады. Олар әлеуметтік маңызды сапаларды дамытуда, сандық платформалардың кері ықпалына нәтижелі қарсы тұруда және балалар мен жасөспірімдердің тікелей микросоциумында толыққанды, өнімді бос уақыттарын ұйымдастыруда маңызды платформа бола алады. Мақала отбасын нығайту және жергілікті қауымдастықтарды дамытуды жүйелі мемлекеттік және қоғамдық қолдаудың қажеттілігін көрсетеді.
Әдебиеттер тізімі
1. Zaharieva V. Media content analysis on school violence and aggression in Bulgaria // Strategies for Policy in Science and Education-Strategii na Obrazovatelnata i Nauchnata Politika. – 2021. – Vol. 29, №4s. – P. 127-137. https://doi.org/10.53656/str2021-4s-14-media
2. Гурьянова М.П. Развитие социально-педагогической деятельности с детьми и семьями в пространстве места жительства: монография. – М.: ФГБНУ «ИИДСВ РАО», 2018. – 155 с.
3. Мудрик А.В. Социализация: новации последних десятилетий // Сибирский педагогический журнал. – 2023. – №3. – С. 6–15. https://doi.org/10.15293/1813 4718.2303.0
4. Keikha M., Qorbani M., Kazemi Tabaee MS., Djalalinia S., Kelishadi R. Screen Time Activities and Aggressive Behaviors Among Children and Adolescents: A Systematic Review // International journal of preventive medicine. – 2020. – Т. 11, №1. https://doi/10.4103/ijpvm.IJPVM_71_20
5. Flouri E., Mueller M., Idsøe T., Nærde A. Outdoor play areas in childcare settings and children’s physical aggression: A longitudinal study of Norwegian kindergartens // European Journal of Developmental Psychology. – 2022. – №20(2). – P. 307–326. https://doi.org/10.1080/17405629.2022.2087628 6. Коджаспирова Г.М. Педагогическая антропология: учебное пособие. – М.: Гардарики, 2005. –
287 с.
7. Мануйлов Ю.С. Средовой подход в воспитании. – 2-е изд., перераб. – М.; Н.Новгород: Изд-во Волго-Вятской академии государственной службы, 2002. – 157 с.
8. Хрестоматия по истории педагогики / сост. И.Е. Лакин [и др.]. – Минск: «Выэйш школа», 1971. – 608 с.
9. Мануйлов Ю.С. Средовой подход в воспитании: автореф. … док. пед. наук. – М., 1998. – 49 с.
10. О проекте Закона Республики Казахстан «О государственной молодежной политике в Республике Казахстан». [Электронный ресурс]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/P1300001393 (дата обращения 15.06.2025)
11. Как дворовые клубы помогают столичным детям раскрывать таланты. [Электронный ресурс]. URL: Optimism.kz (дата обращения 15.06.2025)
12. Токаев поручил акиматам активно поддерживать дворовые клубы по изучению казахского языка. [Электронный ресурс]. URL: https://fergana.agency/news/129952/ (дата обращения 15.06.2025)
13. Eriksen I.M., Seland I. Conceptualizing Well-being in Youth: The Potential of Youth Clubs // Young. – 2021. – Т. 29, №2. – P. 175-190. https://doi.org/10.1177/1103308820937571
14. Kravtsova I., Shpachuk I. Youth Clubs as a Component Extracurricular Education and Education
Teenagers and Youth // Pedagogy of Higher and Secondary Education. – 2005. – Т. 12. – P. 218223. https://doi.org/10.31812/educdim.5610
15. Бочавер А.А., Поливанова К.Н., Павленко К.В. Гулять или не гулять? Как современные родители организуют независимую мобильность детей // Городские иссл1. Zaharieva V. Media content analysis on school violence and aggression in Bulgaria // Strategies for Policy in Science and Education-Strategii na Obrazovatelnata i Nauchnata Politika. – 2021. – Vol. 29, №4s. – P. 127-137. https://doi.org/10.53656/str2021-4s-14-media
2. Gurianova M.P. Razvitie socialno-pedagogicheskoi deiatelnosti s detmi i semiami v prostranstve mesta zhitelstva: monografia [The development of social and pedagogical activities with children and families in the space of the place of residence: monograph]. – M.: FGBNU «IIDSV RAO», 2018. – 155 s. [in Russian]
3. Mudrik A.V. Socializacia: novacii poslednih desiatileti [Socialization: innovations of the last decades] // Sibirski pedagogicheski zhurnal. – 2023. – №3. – S. 6–15. https://doi.org/10.15293/1813 4718.2303.0 [in
Russian]
4. Keikha M., Qorbani M., Kazemi Tabaee MS., Djalalinia S., Kelishadi R. Screen Time Activities and Aggressive Behaviors Among Children and Adolescents: A Systematic Review // International journal of preventive medicine. – 2020. – T. 11, №1. https://doi/10.4103/ijpvm.IJPVM_71_20
5. Flouri E., Mueller M., Idsøe T., Nærde A. Outdoor play areas in childcare settings and children’s physical aggression: A longitudinal study of Norwegian kindergartens // European Journal of Developmental Psychology. – 2022. – №20(2). – P. 307–326. https://doi.org/10.1080/17405629.2022.2087628
6. Kodzhaspirova G.M. Pedagogicheskaia antropologia: uchebnoe posobie [Pedagogical Anthropology: a textbook]. – M.: Gardariki, 2005. – 287 s. [in Russian]
7. Manuilov Iu.S. Sredovoi podhod v vospitanii [The environmental approach to education]. – 2-e izd., pererab. – M.; N.Novgorod: Izd-vo Volgo-Viatskoi akademii gosudarstvennoi sluzhby, 2002. – 157 s. [in Russian]
8. Hrestomatia po istorii pedagogiki [A textbook on the history of pedagogy] / sost. I.E. Lakin [i dr.]. – Minsk: «Vyeish shkola», 1971. – 608 s. [in Russian]
9. Manuilov Iu.S. Sredovoi podhod v vospitanii: avtoref. … dok. ped. nauk [The environmental approach in education: an abstract]. – M., 1998. – 49 s. [in Russian]
10. O proekte Zakona Respubliki Kazahstan «O gosudarstvennoi molodezhnoi politike v Respublike Kazahstan» [About the draft Law of the Republic of Kazakhstan “On State Youth Policy in the Republic of Kazakhstan”]. [Electronic resource]. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/P1300001393 (date of access 15.06.2025) [in Russian]
11. Kak dvorovye kluby pomogaiut stolichnym detiam raskryvat talanty [How yard clubs help children in the capital to discover their talents]. [Electronic resource]. URL: Optimism.kz (date of access 15.06.2025) [in Russian]
12. Tokaev poruchil akimatam aktivno podderzhivat dvorovye kluby po izucheniu kazahskogo iazyka [Tokayev instructed akimats to actively support yard clubs for learning the Kazakh language]. [Electronic resource]. URL: https://fergana.agency/news/129952/ (date of access 15.06.2025) [in Russian]
13. Eriksen I.M., Seland I. Conceptualizing Well-being in Youth: The Potential of Youth Clubs // Young. – 2021. – T. 29, №2. – P. 175-190. https://doi.org/10.1177/1103308820937571
14. Kravtsova I., Shpachuk I. Youth Clubs as a Component Extracurricular Education and Education Teenagers and Youth // Pedagogy of Higher and Secondary Education. – 2005. – T. 12. – P. 218-223. https://doi.org/10.31812/educdim.5610
15. Bochaver A.A., Polivanova K.N., Pavlenko K.V. Guliat ili ne guliat? Kak sovremennye roditeli organizuiut nezavisimuiu mobilnost detei [To walk or not to walk? How modern parents organize independent mobility of children] // Gorodskie issledovania i praktiki. – 2020. – T. 5, №3. – S. 38-53. [in Russian]
едования и практики. – 2020. – Т. 5, №3. – С. 38-53.
